حقایقی تلخ از استعمال و تجارت دخانیات در جهان و ایران

 پژوهش خبری :31 ماه مه ( 11 خرداد ) به منظور افزایش آگاهی در مورد مضرات دخانیات و اتخاذ سیاست‌های موثر برای کاهش مصرف آن، روز جهانی بدون دخانیات نام دارد.

1ـ دخانیات سالیانه حدود شش میلیون قربانی دارد، حدود پنج میلیون از این تعداد مصرف‌کنندگان مستقیم دخانیات هستند و مابقی افرادی هستند که در معرض دود سیگار و تنباکو قرار دارند.

2ـ  حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان سیگاری هستند؛ 80 درصد از این افراد در کشورهای فقیر یا متوسط زندگی می کنند.

3ـ سود سالیانه شرکت های دخانیات در دنیا بیش از 300 میلیارد دلار در سال است؛ بنابراین با توجه به این سود سرشار، می توان به این مهم دست یافت که هدف اصلی این شرکت ها، استثمار همه جانبه کشورهای در حال توسعه و جهان سوم است.

4ـ بیش از 90درصد سود دخانیات به جیب آمریکایی ها می رود. در آمریکا مبارزه با دخانیات در سال 1968 آغاز شد. مصرف سیگار در آمریکا و بیشتر کشورهای توسعه یافته سیر نزولی را طی می کند.به طور مثال میزان استعمال دخانیات در دبیرستان های آمریکا از سال 2013 تا 2015 میلادی 43 درصد کاهش یافته است. همچنین میزان استعمال سیگار در مردان نصف شده و از 54 درصد به 26 درصد و در زنان از 22 درصد به 18 درصد رسیده است.

5ـ براساس آمار سازمانی جهانی بهداشت، هر شش ثانیه یک نفر در جهان به اثر استعمال دخانیات و سالانه نیز نزدیک به شش میلیون نفر بر اثر ابتلا به بیماری ناشی از مصرف دخانیات می میرند که 70 درصد این رقم مربوط به کشورهای در حال توسعه است. این رقم تا سال 2030 میلادی به حدود هشت میلیون نفر خواهد رسید.

 

1ـ  استعمال سالانه 60 میلیارد نخ سیگار، مرگ بیش از 65 هزار ایرانی در سال و تحمیل 200 تا 300 میلیارد ریال هزینه درمان، به مثابه تباهی عمر و هدر رفت منابع اقتصادی است، این در حالی است که عمده سود دخانیات به جیب خارجی ها می رود. مصرف سیگار کشور سالانه بیش از 60 میلیارد نخ است که از این میزان 38 میلیارد نخ تولید داخل، حدود 10 تا 14 میلیارد نخ واردات رسمی بوده و مابقی نیز به صورت قاچاق وارد کشور می شود .

2ـ کاهش سن تجربه استعمال مواد دخانی به زیر 15 سال، سیگاری بودن 25 درصد از جمعیت کشور، صرف روزانه 100 میلیارد ریال برای خرید سیگار و قلیان کشیدن 18 درصد از زنان و دختران ایرانی، بیانگر این واقعیت تلخ است که اگر در گذشته افراد سیگاری، مردان بودند و اغلب افراد قلیان به دست را بزرگسالان تشکیل می دادند، هم اکنون این معضل زن و مرد نمی‌شناسد و علاوه بر آن، نوجوانان نیز درگیر آن شده‌اند.

3ـ بر اساس مطالعات انجام شده، روزانه 100 میلیارد ریال صرف خرید و فروش سیگار در کشور می‌شود و متاسفانه کشور ما دستخوش 52 بیماری نوظهور و مهلک به خاطر استعمال سیگار است.

4ـ براساس نتایج یک مطالعه، 43 درصد دختران و 64 درصد پسران ایرانی گفته‌اند که گاه و بیگاه قلیان مصرف می‌کنند، وضعیتی که به احتمال زیاد برخی از آنها را به سمت اعتیاد سوق می دهد

5ـ  براساس اطلاعات به دست آمده از وزارت بهداشت، 51 درصد دانش آموزان، سابقه مصرف قلیان و 31 درصد سابقه مصرف سیگار دارند. براساس این یافته ها به تفکیک جنسیت، 54 درصد پسران دانش آموز، تجربه مصرف قلیان و 38.5 درصد آنها تجربه استعمال سیگار داشته اند؛ همچنین 49.1 درصد دختران دانش آموز، تجربه مصرف قلیان و 32 درصد آنان نیز سابقه استعمال دخانیات داشته اند.

6ـ معاهده جهانی کنترل دخانیات در سال 1385 به تصویب به مجلس شورای اسلامی رسید و ایران جزو 45 کشور اول دنیا در تصویب آن بود، اما کشوری که آن را امضا نکرد آمریکا بود.

7ـ چهار شرکت بین المللی متولی بیش از 90 درصد صنعت مستقیم دخانیات هستند نخستین شرکت آمریکایی، فیلیپ موریس ـ (Philip Morris) است که نشانگر اصلی آن، سیگار مالبرو است. واردات این سیگار (مارلبرو) بعد از انقلاب ممنوع شد اما نکته تامل برانگیز این است که این برند پرمصرف ترین سیگار در شهر تهران است و روزانه حداقل 4 تا 5 تریلی آن به تهران قاچاق می شود.  دومین برند معروف شرکت آر. جی. رینولدز (R.J. Reynolds Tobacco) است که این هم یک شرکت آمریکایی است و شرکت بی.ای.تی (British American Tobacco) و جی.تی.آی (Japan Tobacco International) سومین و چهارمین شرکت بزرگ فعال در بخش دخانیات به شمار می روند که بی.ای.تی در ایران برندهای «کنت و مونتانا» و جی.تی.آی که شرکتی ژاپنی است و در عین حال 90درصد سهام آن در دست آمریکایی ها است، برندهای «وینستون و مگانا» را تولید می کند. ( محمدرضا مسجدی دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، ایرنا 10/ 3/ 95 )

8ـ هیچ شرکتی حتی بعد از برجام هنوز به راحتی نمی تواند در ایران کارخانه احداث کند. در عین حال، تنها عرصه معاف از این محدودیت، دخانیات است که یک پارادوکس تامل برانگیز است. ( محمدرضا مسجدی دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، ایرنا 10/ 3/ 95 )

9ـ ژاپنی ها که در دنیا معروف و شاخص از نظر فناوری هستند، درصدد احداث یکی از بزرگترین کارخانه های تولید توتون قلیان در منطقه در ایران برآمده اند. در واقع شعار صنایع دخانی این است که «همه چیز از شما (زمین حاصلخیز، کارگر ارزان، تولید محلی مشارکتی، مصرف بیشتر، بیماری و عوارض) و در مقابل سود حاصل از آن ما باشد( محمدرضا مسجدی دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران 10/ 3/ 95 )

................................

پژوهش خبری//