انگلیس و نیم قرن تاخیر در پرداخت بدهی ایران

 به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صداوسيما ؛ پیچ آخر در یکی از پیچیده‌ترین و طولانی‌ترین پرونده حقوقی میان ایران و انگلیس رقم خورد و انگلیس امادگی خود را برای پرداخت بدهی اش به ایران اعلام کرد.

پرونده‌ای که ریشه در حدود نیم قرن پیش دارد، ان زمان که رژیم پهلوی در یکی از بزرگترین خرید‌های تسلیحاتی دو هزار و سیصد دستگاه تانک چیفتن و نفربر‌های زرهی از انگلیس خریداری و تمام پول ان را نیز پرداخت کرد، اما با پیروزی انقلاب اسلامی ایران دولت انگلیس نه باقی تجهیزات خریداری شده را به ایران تحویل داد و نه حاضر شد پول‌های دریافتی را به ایران بازگرداند.
مطالباتی که به نوشته روزنامه ایندیپندنت اکنون به حدود ۴۵۰ میلیون پوند رسیده است.
دانکن کمپل یک پژوهشگر در این باره می‌گوید: دولت بریتانیا از اول قصد نداشت این پول را به ایران پرداخت کند و کش دادن ماجرا سیاستی بود تا مطالبات ایران به فراموشی سپرده شود.
معامله‌ای که اسناد بعداْ افشا شده نشان داد شاهپور ریپورتر برجسته‌ترین افسر اطلاعاتی سازمان جاسوسی خارجی انگلیس ام. آی. سیکس (mi۶) در امور ایران، عامل ان بوده و موجب شده با انعقاد بزرگترین معامله تسلیحاتی ان زمان، ضمن جلوگیری از ورشکستگی شرکت جنگ افزار سازی انگلیس، کمک شایانی به اقتصاد دچار رکود ان زمان انگلیس کند. خود او نیزعلاوه بر پاداش نقدی با پاس خدماتش از ملکه انگلیس لقب «سر» دریافت کرد.
امتناع انگلیس از پردخت بدهی خود به ایران برغم پیگیری‌ها، مسئولان کشورمان را بر ان داشت از سال ۱۳۶۸ سلسله شکایت‌های حقوقی را ابتدا در دادگاهی بین المللی در فرانسه و سپس در دادگاه لاهه هلند پیگری کنند. پرونده انقدر شفاف بود که در همه موارد و برغم تلاش‌های انگلیس رای به نفع ایران صادر شد.
با گذشت سال‌ها ازآرای دادگاه‌های بین المللی و تجدید نظر، دولت انگلیس تلاش کرده از پرداخت بدهی خود به ایران طفره رود، موضوعی که به گفته معاون وزر خارجه کشورمان در سفر ابان ماه به لندن بخش قابل توجهی از گفتگو‌های پنج ساعته با مقامات انگلیس به ان اختصاص یافت.
علی باقری کنی در این باره گفت: ما پیش‌تر درباره اصل و میزان بدهی به توافق رسیدیم، اما اکنون موضوعی که پرداخت این پول را از جانب انگلیس به تاخیر انداخته است نحوه پرداخت ان است.
وی می‌افزاید: دولت انگلیس در این باره پیشنهاد‌های مختلفی را مطرح کرد، اما ان‌ها اشکالاتی در اجرا دارند که مانع از رسیدن ما به طلب است.
معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان همچنین می‌گوید: بتازگی انگلیس اصلاحیه جدیدی بر پیشنهادی قبلی ارائه کرد و قرار شد در تعامل با نهاد‌های مالی و بانکی دو طرف این موضوع به طور جدی‌تر پیگیری شود و ما در تهران پیگیری‌ها را ادامه خواهیم داد.
بتازگی لیز تراس که بیستمین وزیر خارجه انگلیس در سال‌های پس از این قرار داد است با تکرار سخنان دیگر مقامات این کشور در سال‌های اخیر، تحریم‌های بانکی را علت نپرداختن این بدهی عنوان کرد در حالی که جرمی هانت وزیر خارجه اسبق این کشور از وجود چند راه برای پرداخت ان سخن گفته بود.
هر چند به عقیده شمار زیادی از صاحب نظران، انگلیس پس از جنگ جهانی دوم نشان داد سیاست خارجی مستقلی ندارد و دنباله رو سیاست‌های امریکاست، اما ظاهرا درباره پرداخت بدهی اش به ایران حتی پارا فراتر از این کشور گذاشت است.
شماری از صاحب نظران سیاسی معتقدند ظاهرا دولت انگلیس برغم همه تلاش‌ها دیگر راهی برای تاخیر بیشتریا فرار از پرداخت این بدهی خود به ایران پیدا نکرده است حالا نوبت پیگیری دیگر مطالبات ایران از انگلیس است.