حسادت فرزند نخست چگونه کنترل می‌شود؟

 

سؤال: نخستین فرزندمان حسادت شدیدی نسبت به نوزاد تازه متولد شده نشان می‌دهد. او به وضوح از دست ما عصبانی است که بیشتر توجه ما به نوزاد معطوف شده است و جریان آرام زندگی او را بر هم زده ایم. چگونه می‌توانیم این مشکلات را هموار سازیم؟

 

 

پیش از آن که فرزند جدیدتان وارد خانواده شود، به کودک نوپایتان گفته شده است که صاحب برادر کوچولویی می‌شود که می‌تواند با او بازی کند و خیلی سرگرم کننده خواهد بود.

 

آن گاه برادر کوچولو به دنیا آمده و کودک نوپای شما به این فکر می‌کند که «شوخیتون گرفته؟ این نوزاد صورت قرمزی که مثل مار به خود می‌پیچه و تمام وقت و توجه شما را به خود جلب کرده، قرار است سرگرم کننده باشد؟» آن گاه سعی می‌کند با نوزاد به روش‌هایی که می‌شناسد، «بازی» می‌کند.

 

او سعی کرده بازی بنداز و بگیر را با نوزاد انجام دهد و شما به خاطر پرتاب کردن اسباب بازی به طرف نوزاد بر سر او فریاد می‌کشید. او قایم باشک بازی می‌کند و شما فریاد می‌زنید که پتو را از روی صورت نوزاد پایین بیاورد. نوزاد را در آغوش می‌گیرد و از او می‌خواهید که بیشتر مراقب باشد. با این وجود آیا از این که کودک نوپای شما دچار سردرگمی شده است، باید تعجب کنید؟

 

 

اولین هدف شما محافظت از نوزاد خواهد بود. دومین مورد آن است که به فرزند بزرگ‌تر نحوه تعامل با خواهر یا برادر تازه به دنیاآمده را به شیوه‌ای مناسب بیاموزید. می‌توانید به همان روشی که مسائل دیگر را به کودک نوپای خود می‌آموزید، نحوه بازی با نوزاد را نیز به او یاد بدهید.

 

با کودک خود صحبت کنید، نحوه انجام کار‌ها را به او نشان دهید، او را راهنمایی و تشویق کنید. با این حال تا زمانی که مطمئن نشده‌اید که به هدف دوم خود دست یافته اید، فرزندانتان را با یکدیگر تنها نگذارید. بله می‌دانیم که کار راحتی نیست، اما ضرورت دارد و حتی شاید مهم و حیاتی باشد.

 

 

 

 

 

هر زمان که کودک در کنار نوزاد بوده و منتظر و مترصد انجام کاری است و اگر دیدید که قصد دارد با خشونت با نوزاد رفتار کند یا می‌خواهد او را بلند کند، سعی کنید حواس او را با موسیقی، اسباب بازی، یک فعالیت یا یک میان وعده منحرف کنید.

 

با این کار از نوزاد محافظت کرده و در عین حال به شما کمک می‌شود از «نه» گفتن‌های سلسله واری که در واقع ممکن است موجب شکل گیری رفتار پرخاشگرانه در کودک شود جلوگیری کنید.

 

 

به خواهر یا برادر بزرگ‌تر نحوه نوازش پشت نوزاد را بیاموزید. به او بگویید که چگونه این نوع لمس کردن، نوزاد را آرام می‌سازد و زمانی که کار خود را به درستی انجام داد، او را تحسین کنید. این درس به کودک می‌آموزد که چگونه به روشی مثبت با نوزاد تماس فیزیکی برقرار سازد.

 

 

هر زمان که دیدید، فرزند بزرگ‌تر به نوزاد ضربه می‌زند یا با خشونت رفتار می‌کند، سریع وارد عمل شوید. شاید لازم باشد با قاطعیت به او بگویید که «کار بدی کردی. زدن ممنوعه» و او را با این جمله برای مدتی بر روی صندلی تنبیه بنشانید «زمانی می‌تونی صندلی رو ترک کنی که بتونی از دستات درست استفاده کنی».

 

در صورت تمایل به او اجازه دهید تا از روی صندلی بلند شود، البته به شرطی که با نوزاد با ملایمت و مراقبت رفتار کند. این کار شما اصلاً تنبیه به حساب نمی‌آید، بلکه تنها به او کمک می‌کند یاد بگیرد اجازه انجام کار‌های خشن را ندارد.

 

 

 

 

 

کودکان از زندگی درس می‌گیرند. فرزند بزرگترتان نحوه برخورد و پرستاری شما از نوزاد را تماشا خواهد کرد و از عملکردهایتان می‌آموزد. شما مهم‌ترین معلم فرزندتان به حساب می‌آیید. هر کاری که انجام می‌دهید، کودک با نگاه کردن به شما خواهد آموخت.

 

 

هر زمان که دیدید، فرزند بزرگ‌تر شما به آرامی نوزاد را لمس می‌کند، سخن محبت آمیزی به زبان بیاورید. نشان دهید که به فرزندتان اهمیت می‌دهید و با او با شور و هیجان صحبت کنید. او را در آغوش گرفته و ببوسید و بگویید که چقدر به وجودش افتخار می‌کنید.

 

 

هر کاری که نمی‌توانید انجام دهید، مقصر آن را نوزاد ندانید. «نمی تونیم بریم پارک، چون نی نی خوابه». «ساکت باش نی نی رو بیدار می‌کنی». «بعد از عوض کردن پوشک نی نی کمکت می‌کنم». در این وضعیت فرزندتان رویکردی منفی نسبت به نوزاد پیدا می‌کند. در عوض از بهانه‌های دیگر استفاده کنید. «الان کار دارم» «بعد از نهار می‌ریم پارک». «سه دقیقه دیگه کمکت می‌کنم».

 

 

احساسات ناگفته کودک خود را بپذیرید و جملات خود را آرام و ملایم بیان کنید به عنوان مثال بگویید: «مطمئناً با ورود نوزاد جدید همه چیز عوض شده و یک مدت طول می‌کشه تا به این وضعیت عادت کنیم».

 

نگویید «شرط می‌بندم از نی نی جدید متنفری» به جای آن بگویید «حتماً داشتن مامانی که بیشتر وقتشو با نی نی می‌گذرونه سخته» یا «مطمئنم دوست داشتی می‌تونستیم الان به پارک بریم و مجبور نبودی منتظر بیدار شدن نی نی بمونی». در صورتی که فرزندتان بداند احساسات او را درک می‌کنید، کمتر نیاز خواهد داشت برای جلب توجه شما کاری انجام دهد.

 

 

به فرزندتان بیشتر از معمول اظهار عشق و محبت کنید و بیشتر بگویید که عاشقش هستید، میزان در آغوش گرفتن‌های او را افزایش دهید و زمانی را برای خواندن کتاب یا بازی با او اختصاص دهید. تغییر رفتار یا مشکلات رفتاری موقت طبیعی هستند و با کمی اختصاص زمان و توجه بیشتر می‌توانند برطرف شوند.

 

 

به خواهر یا برادر بزرگ‌تر، نحوه مفید بودن و کمک به نوزاد یا نحوه سرگرم کردن او را بیاموزید. اجازه دهید خواهر یا برادر بزرگ‌تر، هدایای نوزاد را باز کرده و از دوربین جهت گرفتن عکس از نوزاد استفاده کند. به او بیاموزید که چگونه می‌تواند جوراب‌های نوزاد را به پایش کند. اجازه دهید پودر بچه را او بپاشد. هر زمان که امکان داشت او را تشویق کرده و مورد تحسین قرار دهید.

 

 

از مقایسه خواهر و برادر با یکدیگر بپرهیزید. حتی درباره موضوعات به‌ظاهر بی‌اهمیت و بی‌ضرر مانند وزن هنگام تولد، زمان چهاردست و پا رفتن یا به راه افتادن هر کدام، یا چه کسی موی بیشتری داشت. کودکان این اظهار نظر‌ها را به عنوان انتقاد برداشت می‌کنند.

 

 

اکنون زمان آن است که همه افراد خانواده خود را با شرایط موجود سازگار سازند. فعالیت‌های بیرون را کاهش دهید، سطح استاندارد‌های خانه‌داری خود را پایین بیاورید و بر روی اولویت فعلی خود، تمرکز و خود را با اندازه خانواده جدید سازگار کنید.

 

 

نوشته الیزابت پنتلی، نویسنده کتاب No-Cry Sleep Solution (راهکار خواب بدون گریه)

 

توجه: داده‌های موجود در این مطلب ممکن است با داده‌های مربوط به کودک شما مطابقت نداشته باشد. اکیداً توصیه می‌شود که رهنمود‌ها و توصیه‌های موجود در این‌جا را بدون مشورت با پزشک، اعمال نکنید.