لباس کامپوزیت ایرانی برای راکت‌انداز مرگبار روسی

به گزارش خبرگزاری صدا و سيما، به نقل از مشرق،  مجهز کردن نیرو‌های پیاده به انواع راکت و موشک انداز‌ها برای درگیری با تجمعات نیرو‌های دشمن، سنگر‌های مستحکم، زره پوش‌ها و دیگر اهداف از جمله مسائلی بوده که از دیرباز ذهن طراحان سلاح را به خود مشغول کرده است. با گسترش تهدیدات و نیاز به توسعه مهمات جدید و در عین حال لزوم کم وزن نگاه داشتن تسلیحات، چالش‌ها برای طراحان نظامی افزایش یافته و هر طرحی که بتواند تمامی ویژگی‌های مذکور را داشته باشد، جزو طرح‌های با اولویت بالا برای همه کشور‌ها محسوب می‌شود. در این راستا طی روز‌های اخیر پروژه‌هایی توسط جهاد خودکفایی نیروی زمینی سپاه معرفی شده که نشان می‌دهد این سازمان طرح‌های قابل توجه و مهمی را در زمینه رزم زمینی و خصوصا بخش راکت‌های سبک و انفرادی توسعه داده که توجه و معرفی آن‌ها ضروری است.

سلاح بدون عقب نشینی SPG-۹ یکی از نام‌های آشنا برای رزمندگان دوران دفاع مقدس است. این سلاح ساخت شوروی سابق بوده و به دلیل وزن بالا از دو چرخ کوچک و سه پایه بهره می‌برد.  اس پی جی ۹ از اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی وارد تولید شده و از زمان جنگ ویتنام تا به امروز در اکثر درگیری‌ها خصوصا در منطقه غرب آسیا، آفریقا و درگیری‌های شرق اروپا در سال‌های پس از فروپاشی شوروی سابق حضوری بسیار پررنگ داشته است.

اما اگر بخواهیم اس پی جی ۹ را به عنوان سلاحی در قرن بیست و یکم در نظر بگیرم مشکلات خاصی درباره آن وجود دارد. یکی از مهم‌ترین مسائل و دغدغه ها، مشخصا وزن بالای این سلاح است. اس پی جی ۹ در حالت استاندارد و بدون پایه ۴۷.۵ و با پایه‌ها وزنی در حدود ۵۹.۵ کیلو وزن دارد که این وزن سلاح را تبدیل به گزینه‌ای بسیار سخت و پردردسر برای میدان‌های نبرد امروزی می‌کند که توان تحرک بالا در آن مسئله‌ای مهم است. مسئله دیگر مهمات مورد استفاده برای این سیستم است که عمدتا در انواع شدید الانفجار یا شدید الانفجار ضد زره خلاصه شده و البته به نسبت از توان نفوذ آنچنان بالایی برای اهداف امروزی برخوردار نیستند.

بر این اساس،  سلاحی که بر پایه اس پی جی ۹ توسط جهاد خودکفایی نیروی زمینی سپاه توسعه پیدا کرده نافذ ۲ نام دارد که در ساخت آن عمدتا از مواد کامپوزیتی بهره گرفته شده لذا وزن آن با کاهشی چشمگیر و محسوس، به حدود ۲۱ کیلوگرم رسیده و قرار است برای نمونه تولید انبوه این عدد به حدود ۱۹ کیلوگرم برسد. این وزن سلاح مورد نظر را نسبت به مدل اولیه به گزینه‌ای بسیار جذاب‌تر بدل کرده و این امکان را فراهم می‌کند که یک نفر نیروی ورزیده نیز به راحتی بتواند آن را در نقاط مختلف میدان نبرد حمل کرده و استفاده کند.

سلاح نافذ ۲ و مهمات ویژه دو زمانه در کنار آن

 

 

 

 

در بحث طراحی مهمات مدرن برای سلاح نافذ ۲ نیز به نظر می‌رسد نگاهی به مهمات ضد زره دو مرحله‌ای به کار رفته در سری آر پی جی ۲۹ یا مهمات مخصوص برای آر پی جی ۷ شده است.  بر خلاف مهمات استاندارد سری اس پی جی ۹ که عمدتا تک مرحله‌ای هستند، برای سری نافذ ۲ مهماتی را می‌بینیم که به صورت دو مرحله‌ای عمل می‌کند. بخش جلویی راکت شبیه به مدل مورد استفاده در آر پی جی ۲۹ در نقش یک نفوذ گر عمل کرده و بخش ثانویه می‌تواند بسته به نوع ماموریت به مهمات مخصوص ضد زره، انفجاری و یا ضد نیرو‌های پیاده مجهز شود.  در تصاویر مربوط به آزمایش این سامانه توسط سپاه برد آن حدود ۱۳۰۰ متر ذکر شده است.

هرچند در بحث میزان نفوذ این راکت، عدد خاص و دقیقی اعلام نشده، اما طبق آنچه در آزمایش آن دیده شده، تصاویر نمایانگر سه بلوک فولادی است که حدودا ۶۰۰ میلی متر قطر داشته، اما این راکت به راحتی به آن نفوذ می‌کند.  این مقدار قدرت نفوذ امروزه پاسخگوی طیف زیادی از تهدیدات خصوصا در شرایط نبرد‌ها در مناطقی مثل سوریه و عراق است و بسیاری از تانک‌های نسل قبل، خودرو‌های انتحاری و سنگر‌های بتونی را می‌توان به راحتی با این سلاح نابود کرد.

بومی سازی راکت سوئدی توسط سپاه.

اما سلاح دیگری که توسط جهاد خودکفایی سپاه رونمایی شده یک راکت انداز سبک به اسم قارعه است. این راکت انداز شباهت‌های مختلفی به مدل سوئدی موسوم به AT ۴ دارد و به علت ویژگی‌های خاص و مصارف استفاده مختلفی که برای آن تعریف شده، در سال‌های اخیر در حجم بالایی در منطقه غرب آسیا نیز مورد استفاده قرار گرفته است.

 

 

 

طبق اعلام، راکت انداز قارعه یک سلاح یک بار مصرف با کالیبر ۸۰ میلی متر و برد نهایی ۳۰۰ میلی متری است که از جنس کامپوزیت ساخته شده و وزن کل سامانه ۸ کیلوگرم است. این کلاس از سلاح‌ها (یعنی راکت انداز‌های یک بار مصرف) اولین بار توسط آمریکا و با معرفی سری LAW وارد خدمت شده و امروزه کشور‌های زیادی مدل‌های مختلفی از این کلاس از سلاح‌ها را خریداری یا تولید می‌کنند. تفکر موجود در خصوص این سلاح ها، دادن توان آتش بیشتر به یک سرباز پیاده بدون سلاح تخصصی ضد زره یا ضد سازه است و به آن شانس حداقل یک شلیک سنگین به سمت دشمن را می‌دهد.

اما دو نکته بسیار مهم و راهبردی در خصوص سامانه قارعه وجود دارد که آن را تبدیل به یکی از دستاورد‌های بسیار خوب سپاه در سال‌های اخیر -در حوزه رزم زمینی- می‌کند.

اولی،  بحث توانایی این سلاح برای شلیک از فضای بسته و داشتن قابلیت پرتاب آرام یا سافت لانچ است. تصاویر آزمایش نیروی زمینی سپاه نیز نشان دهنده وجود این قابلیت در این راکت است.  قابلیت شلیک راکت از فضای بسته از جمله توانایی‌های بسیار مهم در حوزه رزم پیاده نظام است که کشور‌های بسیار محدودی در دنیا به دانش آن دسترسی دارند و برای نمونه حتی آمریکا نیز امروز راکت‌های سری‌ای تی ۴ را به صورت تحت لیسانس کشور سوئد تولید می‌کند.

 

 

دیگر قابلیت بسیار مهم این راکت انداز، سر جنگی دو زمانه آن است. در این حالت سرجنگی بعد از نفوذ اولیه به درون یک هدف - مثل یک فضای بسته - منفجر شده و تخریب حداکثری را در فضای مورد نظر ایجاد می‌کند. این مسئله برای نیرو‌های پیاده نظام امروزی یک امتیاز فوق العاده محسوب می‌شود. در گونه‌های مجهز به سرجنگی تک مرحله‌ای یا باید راکت آنقدر قدرتمند باشد که بتواند موج انفجاری زیادی را ایجاد و هدف را در پشت سازه نابود کند که معمولا این گزینه‌ها سنگین وزن و گران قیمت هستند، اما راکت دو زمانه مورد استفاده در سامانه قارعه به کاربر این امکان را می‌دهد که از زوایای مختلف و بدون لزوما رویارویی مستقیم با هدف آن را هدف قرار داده و سر جنگی دوم هدف را نابود خواهد کرد.

 

 

با این اوصاف، آنچه در دو سامانه قارعه و نافذ ۲ دیده شده و می‌توان آن را دستاورد‌های مهم و جدید دفاعی نامید یکی بحث استفاده از مواد کامپوزیتی در ساخت این راکت انداز‌ها است که شدیدا در بحث کاهش وزن کمک کرده و کار را برای کاربران سلاح راحت می‌کند. این فناوری کامپوزیتی در کشور ما در اصل برای بخش‌هایی مثل موشکی و هوایی توسعه پیدا کرده بود که امروزه با سرریز فناوری به بخش زمینی و ساخت راکت‌های مخصوص پیاده نظام رسیده است و دومی، عملیاتی شدن سامانه‌هایی با راکت دو زمانه و قابلیت پرتاب از فضا‌های بسته است که نشان می‌دهد در زمینه تجهیز نیرو‌های پیاده و سرپنجه‌های عملیاتی در نیروی زمینی هم طرح‌های خوب و قابل توجهی در حال پیگیری و رونمایی است.