معین‌های اقتصادی، طرحی ابتکاری و تجربه‌ای موفق

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کرمان، معین های اقتصادی در واقع شرکتها، بنگاهها و یا بنیادهای بزرگ فعال در استان کرمان هستند که به ابتکار استانداری کرمان، هر کدام موظف به حمایت از طرحهای توسعه اقتصادی در یکی از شهرستانها یا شهرهای محروم استان کرمان شده اند.

اکنون گرچه همه این 26شرکت بزرگ اقتصادی، کارنامه ای یکسان در پیشبرد اهداف طرح ندارند اما برخی از آنها توانسته اند تا حد زیادی ماموریت خود را به پیش ببرند و به عنوان یک معین موفق اقتصادی، در منطقه محل ماموریت، موثر واقع شوند.
بنیاد مستضعفان کشور، نخستین و مشهورترین معین اقتصادی در استان کرمان است که با طرح هایی ابتکاری و مبتنی بر کشف توانمندیهای محلی، توانسته است تحولی اقتصادی در شهرستان شدیدا محروم قلعه گنج ایجاد کند و به اتکای توانمندیهای مردم و با تجمیع سرمایه های خرد آنها فرصتهای شغلی زیادی در شهر و روستاهای این منطقه فراهم نماید.

در گزارشهای قبلی به موفقیتهای این بنیاد در پیشبرد ماموریت خود به عنون معین اقتصادی قلعه گنج پرداخته ایم و دراین گزارش به کارنامه یکی دیگر از نهادهای اقتصادی موفق استان کرمان که جزو معین های فعال و موفق استان است نگاهی خواهیم کرد.

گلباف و اقتصادی که دوباره احیا شد

شهرگلباف در جنوب شرقی شهر کرمان و در فاصله 100کیلومتری از مرکز شهرستان کرمان قرار دارد. گرچه این شهر از قدیم مرکز تولید انواع محصولات کشاورزی و دامی بوده است اما بیشتر از هر چیز آن را به قالی مشهورش می شناختند. قبل از آنکه زلزله سال1360 این شهر را نیمه ویران و مردم آنرا آواره کند دارهای قالی در همه خانه های این شهر برپا بود و از صبح تا شب زنان، مردان و نوجوانان زیادی گره بر روی گره می زدند تا چرخ اقتصاد خانواده بچرخد و محصولی با کیفیت روانه بازارهای دور و نزدیک شود.

دستهایی که ارام و قرار نداشت و در کنار کشاورزی و دامداری و امور روزانه منزل به بافت قالی هم مشغول بود. اما زلزله با ویرانیهایی که آورد و کارگاههایی که با خاک یکسان کرد و مردمانی که فراری داد باعث شد این حرفه درآمدزا، رونق خود را از دست بدهد و به قول گلچهره پیرزن خوش صحبت گلبافی: گره هایی که کارشان گره گشایی بود گره در کار خودشان افتاد. او با لهجه شیرین محلی می افزاید 60سال قالی بافته ام اما از وقتی که زلزله آمد و جوانان ما رفتند ، بازار کساد شد هیچ کس دیگر به ما کاری ندارد، انگار نه انگار که اینجا مرکز قالی بوده است. روزگاری شور و شوق جوانی در گلباف بیداد میکرد اما حالا اکثر مردم اینجا پیرزن وپیرمرد هستند.
آقای ترابی پیرمرد گلبافی هم با آهی که می کشد می گوید: تمام رزق وروزی ما به قالی وابسته بود و صدای دارها نشان از زندگی می داد اما مردم مهاجرت کردند و به شهرهای اطراف رفتند و به کارگری و یا مشاغل کاذب روی اوردند.
آنها راست می گویند؛ سه سال قبل که برای پیگیری یک سوژه خبری به گلباف رفته بودیم وضعیت بدتر از ان بود که می گفتند، شهری با قابلیتهای فراوان اقتصادی که باید خون تولید در آن جاری باشد اما بوی رکود و خستگی می داد.

طرحی ابتکاری که به کمک آمد

بعد از طرح ابتکاری استانداری کرمان برای تعیین معین های اقتصادی برای مناطق محروم، گلباف هم یک معین و حامی اقتصادی پیدا کرد. یک بنگاه موفق اقتصادی که ماموریت خود را با روی گشاده پذیرفت و خیلی زود دست به کار شد. بعد از مطالعاتی که با کمک دانشگاههای کرمان و تهران انجام شد زمینه های بومی کارآفرینی شناسایی و بازتعریف شد.

مرکزی به عنوان خانه توسعه گلباف راه افتاد تا مردم بدانند برای پیوستن به موج تحول اقتصادی به کجا باید مراجعه کنند. اولین اقدام خانه توسعه گلباف ، راه اندازی دوره هایی برای معرفی و آموزش مشاغل خانگی و خرد بود.
اقای بهزادی مسئول این مرکز می گوید رشته های گوناگونی را شناسایی کردیم و مطابق با سلیقه و تخصص هر فرد،به او معرفی کردیم.

کلاسهای آموزشی هم گذاشتیم تا با اموختن مهارت بتوانند برای خود کسب و کاری راه اندازی کنند.
او اضافه می کند استقبال مردم از این طرح فراتر از انتظار ما بود و ما هم از اساتید خوب استان برای اموزش ومهارت اموزی استفاده کردیم. افراد پس از طی دوره آموزش به بانک معرفی شدند و با تسهیلاتی که گرفتند در خانه خود مشغول کار شدند. یعنی تحقق شعار هر خانه یک کارخانه.
گام بعدی در این طرح، پشتیبانی از مردم در فروش محصولات خود بود. آقای عبداللهی نیا از مدیران مرتبط با این طرح می گوید خانه توسعه گلباف به یک شبکه توزیع کالا مرتبط شده است.

شبکه ای که در سراسر کشور قادر به فعالیت است و با استفاده از شیوه های جدید بازاریابی از جمله بازاریابی دیجیتال، تولیدات مردم گلباف را به بهترین قیمت و در سریعترین زمان به فروش می رساند.
اما مردم در این طرح، به چه مشاغلی روی آورده اند؟ آقای بهزادی پاسخ میدهد هر شغلی که در خانه بتوانند انجام دهم. به دعوت او به گشت و گذار در شهر گلباف رفتیم.

به خانه هایی که می دانست اهل خانه عضو خانه توسعه هستند و مشغول کار در خانه. مشاهدات شوق انگیزی بود. مشاغلی که مردم گلباف برای خود انتخاب کرده اند ساده و بومی است و درآمدزایی خوبی برای آنها دارد.
خانم نوروزی به همراه دخترش نوعی نان خشک می پزند که بسیار خوشمزه است او می گوید: این نوع نان را معین اقتصادی اینجا خریداری می کند و درتهران می فروشد و ماهیانه دو میلیون تومان برای آنها سودآوری دارد.
به کارگاه خانگی دیگری می روم که افراد خانواده با استفاده از یک دستگاه سبزی خشک کن بزرگ، انواع سبزی را که تولید خودشان و یا همسایگانشان است خشک و بسته بندی می کنند.
اقای رضایی پدر این خانواده که بازنشسته است می گوید: تمام این مراحل زیر نظر بهداشت است و همه نوع سبزی خوردنی که در همین منطقه کشت می شود در اینجا بسته بندی و در دو فروشگاه بزرگ در نیاوران تهران به فروش می رسد. در جایی دیگر دو برادر که قبلا بیکار بودند انواع جلد تقویم و سر رسید تولید می کنند و کیفیت ونوع کارشان با این منطقه دور افتاده کمی نامانوس می نماید.

آنها می گویند از همه جا سفارش می گیریم و به صورت انبوه تولید می کنیم، اکنون هم برای یکی از برندهای معروف کشور چند هزار سفارش در دست دارند و حسابی سرشان شلوغ است.
تولید انوع لباس، شیرینی جات متنوع محلی، کیت های الکترونیکی، عرقیجات، تولید قالی و تابلو فرش، و تولید مصنوعات چوبی و .... همه از جمله مشاغلی هستند که با حمایت معین اقتصادی در شهر گلباف رونق یافته اند.
صدای تولید در گلباف آرام آرام به گوش مهاجرت کرده ها هم می رسد و مهاجرت معکوس شکل می گیرد. حالا آهنگ دارهای قالی که سالها خاموش بود دوباره کوک شده و گره های قالی معروف کرمان دوباره با نام گلباف گره می خورد و این همان نگاه به درون و خود باوری است.

آقای حسین زاده مسئول بنگاه اقتصادی بزرگی که معین اقتصادی گلباف است می گوید: به جای توزیع پول، ترجیح دادیم راه کسب پول و خلق ثروت را نشان مردم بدهیم. کلید توسعه در این منطقه مهارت آموزی و آموزش بود، ما بعد از آموزش پول می دهیم و این پول تحت نظر ما در تولید به کار گرفته می شود و چون مشاغل مورد نظر زودبازده هستند اصل پول خیلی زود به ما برگشت داده می شود. هم مردم راضی و هم ما. کشور هم که از منافع این طرحها بهره مند است. او می گوید روزی که ما می خواستیم کارمان را شروع کنیم قرار شد همه کار کنند تا پول به دست آید نه اینکه پول بدهیم تا مردم بروند دنبال پیدا کردن کاری که آیا گیر بیاید یا نه.
آقای حسین زاده تاکید می کند این نوع اقتصاد هرگز دچار لرزش و شکست نخواهد شد چرا که مردم محور اصلی این چرخه هستند و مردم تا زمانی که منافع مستقیم در تولید داشته باشند اجازه نمی دهند چرخ تولید بایستد.
آقای عسکری از مدیران معین اقتصادی گلباف هم به سرمایه گذاری 4میلیارد تومانی این معین در 2سال گذشته در این منطقه خبر می دهد و می گوید تاکنون 350شغل ایجاد شده و تا پایان امسال هم برای 200نفر دیگر شغل ایجاد می کنیم. او می افزاید برنامه هر خانه یک کارخانه با استقبال خوب مردم روبرو شد و همین الگو را در دو منطقه از استان خراسان رضوی، امسال در حال اجرا داریم.

طرح توسعه گلباف، حامیان زادی در گوشه و کنار کشور دارد. خانم زهرا نعمتی قهرمان تیراندازی با کمان معلولان جهان که بارها پرچم پرافتخار ایران را در میادین معتبر ورزشی بالا برده است یکی از این حامیان پروپا قرص است. او که اصالتا اهل گلباف است با پیوستن به پویش گلباف من، جوانان را به تلاش هر چه بیشتر برای اثبات توانمندیهای خود و کمک به توسعه اقتصادی شهر و روستای خود دعوت می کند.

حالا گلباف کوچک دوباره جان گرفته است و پرچم تولید را بالا برده است. این شهر زیبا نمونه ای کوچک از تحول مثبت اقتصادی است. تحولی که در سایه خواستن، اراده، مطالعه کارشناسی، آموزش و به کارگیری درست منابع مالی به دست آمده است. بی شک اگر این الگو در دستور کار قرار گیرد گلباف های بسیاری در کشور احیا خواهند شد.