آیا حجم تجارت ترکیه و آمریکا افزایش می‌یابد؟

روسای جمهور ترکیه و آمریکا علیرغم اختلافات و کشمکش های اخیر در گفتگوی تلفنی و سپس در نشست گروه بیست تاکید کردند که حجم تجارت دو کشور را به 100 میلیارد دلار خواهند رساند.
محور‌های اختلافات و کشمکش‌های بین دو کشور عبارت است از: استقرار سامانه موشکی اس 400 و توقف همکاری در تولید مشترک و تحویل هواپیمای اف 35 به ترکیه، خودداری آمریکا از استرداد فتح الله گولن رهبر گروه تروریستی فتو، ادامه حمایت سیاسی و امنیتی و نظامی و تسلیحاتی و آموزشی پنتاگون از گروه یگان‌های مدافع خلق و نیروهای دموکراتیک سوری در شرق فرات؛ حمایت آمریکا از رژیم صهیونیستی و یونان و قبرس جنوبی در قضیه اعلام منطقه انحصاری اقتصادی برای استخراج منابع گاز طبیعی مدیترانه شرقی.
افزایش حجم تجارت بین دو کشور در حالی بود که آمریکا پیش از این اعلام کرده بود که در صورت استقرار اس 400 در ترکیه، این کشور را در چارچوب قانون کاتسا تحریم خواهد کرد.
بنا به گزارش نهادهای بین المللی مالی و پولی نرخ رشد اقتصاد بین المللی کاهش نشان می دهد. جنگ تجاری آمریکا با چین و سایر کشورها ادامه دارد. حکومت ترامپ از یک سو ترکیه را از جوانب گوناگون تحت فشار قرار داده و از سوی دیگر برای حفظ همکاری و نفوذ واشنگتن در ترکیه، و بهره برداری از توان این کشور در منطقه و استمرار روابط با کشورهای همسایه در باغ سبز 100 میلیارد دلاری را به ترکیه نشان می دهد. ترامپ ترکیه را وادار کرده است که خرید نفت از ایران را نیز قطع و در راستای سیاست‌های آمریکا در سوریه حرکت کند.
حجم تجارت ترکیه و آمریکا در سال 2018 میلادی به 20.73 میلیارد دلار رسید. حجم صادرات آمریکا به ترکیه در سال 2018 میلادی به 12.4 میلیارد دلار و حجم صادرات ترکیه به آمریکا در سال گذشته میلادی به 8/3 میلیارد دلار رسید. هزار و 874 شرکت آمریکایی در ترکیه سرمایه گذاری کرده اند. در حال حاضر ترکیه و آمریکا در بخش منسوجات، لباس، مبل، مرمر‏، اتوموبیل، قطعات یدکی اتومبیل، جواهرات، سیمان، مواد شیمیایی، ماشین آلات، فولاد و آهن، های تک (فناوری بالا/ واردات ترکیه)، دیگ و مخازن، روغن و سوخت، وسایط حمل و نقل هوایی، ابزار و تجهیزات پزشکی و جراحی به تجارت دو جانبه ادامه می دهند.
دونالد ترامپ برای افزایش حجم تجارت ترکیه و آمریکا، ویلبر روس وزیر تجارت آمریکا را به مدت 5 روز به ترکیه اعزام کرد. مقامات اقتصادی و تجاری ترکیه و آمریکا درباره روش های افزایش سطح تجارت به 100 میلیارد دلار تبادل نظر کردند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که برای برابر سازی حجم تجارت ترکیه و آمریکا، دولت ترکیه باید از امکانات تکنولوژی سطح بالا، نوآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده بالا بهره مند شود. در غیر این صورت کسری تجاری ترکیه در مقابل آمریکا بیش از پیش افزایش خواهد یافت.
ترکیه در سال 2018 میلادی 167.9 میلیارد دلار صادرات داشت. حجم صادرات ترکیه به آمریکا 5 درصد کل رقم صادرات بود. ترکیه در سال گذشته 223 میلیارد دلار واردات داشت و حجم واردات ترکیه از آمریکا 5.5 درصد کل واردات این کشور بود.
حجم واردات آمریکا از کشورهای مختلف جهان سه تریلیون 129 میلیارد دلار و حجم صادرات آمریکا به کشورهای مختلف جهان دو تریلیون و 501 میلیارد دلار بود. به ترتیب سهم ترکیه در واردات و صادرات آمریکا 0.3 درصد و 0.5 درصد بود.
از نظر کارشناسان اقتصادی و تجاری ترکیه، برای دستیابی به حجم تجاری ترکیه و آمریکا به 100 میلیارد دلار، باید ترکیه و آمریکا همکاری خود را در بخش صنایع نظامی و دفاعی افزایش دهند. به عبارت دیگر باید ترکیه با آمریکا سرمایه گذاری مشترکی انجام دهد و علاوه بر آن خرید تسلیحاتی و نظامی ترکیه نظیر هواپیماهای اف 35، سامانه موشکی پاتریوت، بالگرد های جنگی و حمل و نقل نظامی نظیر بالگردهای تهاجمی، شنوک، و بالگردهای غیر نظامی، هواپیماهای جنگی مختلف و مسافری نظیر بوئینگ از آمریکا خریداری و وارد کند.
رجب طیب اردوغان نیز گفته است؛ 116 فروند اف 35 (تولید مشترک 9 کشور)، صد فروند بوئینگ، 12 فروند بالگرد شنوک و غیره از آمریکا خریداری خواهد کرد. در این صورت می توان گفت؛ افزایش حجم تجارت آنکارا و واشنگتن به نفع آمریکا خواهد بود. تهدیدات ترامپ باعث شده است که حجم تجارت ترکیه با کشورهای همسایه و به ویژه ایران کاهش پیدا کند و هم ترکیه و هم کشورهای همسایه متضرر شوند. چنانکه اردوغان رئیس جمهور ترکیه در مصاحبه با ان تی وی گفت: نفت ایران توسط شرکتهای خصوصی وارد می شد و به علت هراس آنها از تحریم های آمریکا، واردات نفت از ایران را متوقف کردند و ترکیه درباره خرید نفت از ایران دچار مشکل شده است و تنها از ایران گاز طبیعی وارد می کند. در حالیکه دکتر حسن روحانی و رجب طیب اردوغان روسای جمهور ایران و ترکیه برای افزایش حجم تجاری بین تهران و آنکارا تا 30 میلیارد دلار توافق کرده اند و هیئت ایرانی به سرپرستی محمود واعظی نیز در آنکارا چند قرارداد همکاری اقتصادی، تجاری و فنی امضا کردند.

---------------------------------------------------
سید علی قائم مقامی