برای نجات برجام، توپ در زمین اروپاست

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، روزنامه لوفیگارو نوشت برای نجات توافق هسته‌ای توپ در زمین اروپاست.
به نوشته این روزنامه، توافق هسته‌ای ایران نقض شده، اما هنوز نابود نشده است. هر مورد کاهش تعهدات بیشتر توافق هسته‌ای وین که در ژوئیه سال ۲۰۱۵ میان ایران و جامعه بین الملل امضا شد، برای این توافق خطرناک است.
پس از عبور از آستانه تعیین شده برای ذخیره اورانیوم غنی شده در هفته گذشته، مقامات ایرانی مرحله دیگری را در مورد تعهدات هسته‌ای خود پشت سر گذاشتند و اعلام کردند غنی سازی اورانیوم بیش از ۳.۶۷ درصد را که در توافق هسته‌ای تعیین شده بود، از سر خواهند گرفت. به طور عینی این شیوه‌ای برای گام برداشتن دوباره به سوی بمب، اما کاملا تدریجی است. بنابر آنچه ایران اعلام کرده این اقدام کاملا قابل بازگشت است.
این تصمیم ایران واکنشی به تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکاست که پس از خروج یک جانبه از توافق هسته‌ای در ماه مه سال ۲۰۱۸، تحریم‌هایی علیه ایران اعمال کرد تا جمهوری اسلامی را به لحاظ اقتصادی به شدت تحت فشار قرار دهد. ایران با کاهش تعهدات توافق هسته‌ای نوعی موازنه با آمریکا ایجاد کرد. همچنین ایران به این ترتیب سه کشور اروپایی امضا کننده توافقنامه وین شامل فرانسه، آلمان و انگلیس را که از آن‌ها برای دور زدن تحریم‌های آمریکا کمک می‌خواهد، تحت فشار قرار داد. در صورتی که اروپایی‌ها نتوانند کمکی به ایران کنند، ایرانی‌ها دیگر تعهدات خود را نیز کاهش خواهند داد.
به این ترتیب در حال حاضر توپ در زمین اروپا به ویژه فرانسه است که همچنان یکی از کشور‌های پیشرو در این پرونده محسوب می‌شود و مدعی ایفای نقش میانجی است. کاخ الیزه کاهش تعهدات ایران در توافق هسته‌ای را محکوم، اما فعلا آغاز روند حل و فصل اختلافات توافق هسته‌ای را رد کرد.
فرانسه اگرچه همانند آمریکا از کاهش تعهدات توافق هسته‌ای ابراز تاسف می‌کند، اما می‌خواهد به هر قیمت ممکن توافق هسته‌ای را نجات دهد و به دنبال کاهش تنش هاست. هدف فرانسه از سرگیری مذاکرات میان تهران و واشنگتن است. الیزه می‌خواهد رئیس جمهور آمریکا را متقاعد کند در زمینه اقتصادی امتیازاتی بدهد و ایران را متقاعد کند با وجود خروج آمریکا از توافق، در توافق هسته‌ای بماند و در تصمیمات خود در مورد کاهش تعهدات هسته‌ای بازنگری کند. از دیدگاه پاریس، ایران با خروج از توافق هسته‌ای چیزی به دست نمی‌آورد و زیر سوال رفتن توافق تنها به تنش‌هایی که پیشتر نیز در غرب آسیا وجود داشت، دامن خواهد زد. امانوئل مکرون در نشست گروه ۲۰ در اوزاکای ژاپن تاکید کرد قصد دارد کریدوری برای اعتماد سازی میان طرف‌های توافق ایجاد کند و همه طرف‌ها را به گام برداشتن به سوی هم تشویق کند.
در مورد ساز و کار اینستکس هم که با هدف تجارت با ایران با وجود تحریم‌های آمریکا راه اندازی شد، هنوز هیچ نتیجه‌ای حاصل نشده است. باید دید آیا همان طور که برونو لومر، وزیر اقتصاد فرانسه وعده داده است نخستین معامله از طریق این ساز و کار در روز‌های آینده صورت خواهد گرفت؟
یک دیپلمات می‌گوید فرصت‌ها برای مدت طولانی وجود نخواهند داشت. اروپایی‌ها باید همه انرژی خود را به کار بگیرند تا تحریم‌های آمریکا را دور بزنند. اما چین و روسیه دو شریک تجاری بسیار مهم ایران هم باید به نوبه خود کاری کنند.
به هرحال روند زوال توافق وین آغاز شده است. مسئولان ایرانی اولتیماتوم جدیدی برای اروپایی‌ها تعیین کردند. اگر اروپایی‌ها طی ۶۰ روز نتوانند راه حلی برای جبران تحریم‌های آمریکا بیابند، کاهش تعهد دیگری در توافق صورت خواهد گرفت.