شگفتی سازی ترامپ در اوزاکا؟!

ترامپ در نشست سران کشورهای عضو گروه جی بیست در اوزاکای ژاپن شگفتی ساز شد و از مواضع خود در قبال چین، روسیه، ترکیه و کره شمالی عقب نشینی کرد.
­رئیس جمهور آمریکا پس از دیدار با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در حاشیه نشست سران کشورهای عضو گروه جی بیست در اوزاکای ژاپن با اشاره به مسئله اس400 گفت : ترکیه می خواست پاتریوت بخرد اما دولت دمکرات اوباما در قبال ترکیه عادلانه برخورد نکرد و ترکیه مجبور شد سامانه موشکی اس400 را بخرد.
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا آمریکا ترکیه را بخاطر اس 400 تحریم می کند یا خیر گفت: ترکیه شریکمان در ناتو است و دو‌کشور تاکنون باهم کارهای فوق العاده ای کرده اند و در باره اس 400باید بگویم که آن یک‌موضوع پیچیده ای هست و ما دنبال راه حلهای متفاوت هستیم باید در قبال ترکیه منصفانه رفتار کنیم.
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا همچنین با ابراز آمادگی برای انعقاد توافق تجاری تاریخی با چین قول داد تعرفه جدید علیه محصولات چینی وضع نکند.
گفته میشود دیدار ترامپ و شی به همراه دیگر مقامات دو طرف، در فضایی مثبت شروع شد و رئیس جمهور آمریکا گفت: «اگر به یک توافق تجاری عادلانه برسیم، یک اتفاق تاریخی خواهد بود. ما کاملا برای این توافق آماده ایم.»
ترامپ پیش از دیدار با شی جینپینگ با انتشار پیامی غافلگیر کننده در توئیتر، از کیم جونگ اون رهبر کره شمالی دعوت کرد که در منطقه غیرنظامی میان کره جنوبی و کره شمالی دیدار کنند.
رئیس جمهور آمریکا پیشتر تایید کرده بود که موضوع شرکت مخابراتی هواوی چین را در دیدارها با طرف چینی مطرح خواهد کرد.
­ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه نیز اعلام کرد روسیه و آمریکا وزیران امور خارجه خود را موظف کرده اند رایزنی ها درخصوص تمدید پیمان هسته ای استارت را آغاز کنند. هرچند وی در ادامه افزود: «اما هنوز نمی توانیم بگوییم که آیا این رایزنی ها به تمدید (این پیمان مهم کنترل تسلیحات هسته ای راهبردی) منتهی خواهد شد یا خیر.» با این حال اظهارات می‌تواند امید بخش باشد.
وی درخصوص دیدار دوجانبه روز گذشته خود با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که بسیار رسانه ای شد، گفت: « این دیدار، دیداری خوب و بسیار عمل گرایانه بود.»
آمریکا و روسیه امسال با متهم کردن یکدیگر به نقض پیمان خلع سلاح هسته ای نیروهای میان برد (INF) ، مشارکت خود را در این پیمان که تسلیحات با برد بین 500 تا 5500 کیلومتر را در برمی گیرد و در دوره جنگ سرد امضا شد، به حال تعلیق در آوردند.
پرسشی که در اینجا مطرح میشود این است که آیا این مواضع جدید ترامپ حکایت از پایان یک جانبه گرایی دولت وی است؟ مهمتر اینکه آیا این مسیر در زمینه برجام نیز طی می‌شود؟
زیرا بسیاری از صاحب نظران تصریح کرده اند سیاست ترامپ درباره ایران یک شکست کامل است و ضمن اینکه ایران را ترغیب به مذاکره نمی‌کند ممکن است به جنگ نفتکش‌ها در خلیج فارس منجر شود. ای بی سی نیوز اذعان کرده است که سیاست آمریکا در قبال ایران بی اعتمادی کره شمالی را افزایش داده است بویژه اینکه رئیس جمهور آمریکا از احتمال سفر امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه به ایران خبر داد. وی امروز شنبه در حاشیه اجلاس گروه بیست گفت رئیس جمهور (فرانسه ) نزد من آمد و گفت: «فرانسه داد و ستدهای تجاری زیادی با ایران دارد , من دوست دارم بروم و با آنها دیدار کنم هرکسی می تواند برود و دیدار داشته باشد. من با گفتگو مشکلی ندارم, به نظر من گفتگو عالی است. من نمی گویم که گفتگو نکنید.»
با این حال زود است در این زمینه قضاوت شود زیرا وی شخصیت و مواضع کاملا بی ثباتی دارد. حتی ممکن است عقب نشینی ترامپ در برابر روسیه و چین و ترکیه و کره شمالی راهی باشد برای افزایش همگرایی علیه جمهوری اسلامی ایران.
هر چند برخی گزارش‌ها حاکی از این است که نشست اوزاکا شکستی برای ترامپ در برابر ایران بوده است؛ زیرا سران گروه 20 در بیانیه پایانی خود بدون اینکه از ایران نام ببرد، درباره تاثیر تنش های تجاری و ژئوپلتیک و تاثیر منفی آن بر اقتصاد جهانی ابراز نگرانی کرد. این بیانیه حتی در پرداختن به تنش های اخیر بین ایران و آمریکا در منطقه خلیج (فارس)، از اشاره مستقیم به این موضوع خودداری کرده است. این بیانیه تاکید می کند سران گروه 20 بر اهمیت حفظ امنیت صادرات انرژی در جهان اصرار دارند. در دیدارها بین سران کشورها، موضوع تنش بین ایران و آمریکا بررسی شد، اما روشن است که در این نشست توافقی در این باره وجود نداشت به ویژه که دودستگی بین المللی درباره حفظ توافقنامه هسته ای وجود دارد.

­----------------------------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی