ثبت ­خلیج‌ فارس در فهرست آثار طبیعی ملی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی، مصطفی پور علی افزود: دریای خلیج‌فارس که با شروع از استان خوزستان و گذشتن از بوشهر به استان هرمزگان ختم می‌شود پس از مکزیک و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان به شمار می‌رود و از مهم‌ترین و حساس‌ترین نقاط جهان و ازنظر سیاسی، اقتصادی و ارتباطی دارای اهمیتی حیاتی برای بسیاری از کشورهای منطقه، قاره و جهان است.
وی ادامه داد: این دریای کم‌عمق با مساحتی حدود 251 هزار و 226 کیلومتر واقع در حاشیه شمال غربی اقیانوس هند از شمال شرقی به کرانه‌های ایران و از شرق به دریای عمان و از جنوب به شبه‌ جزیره عربستان محدود می‌شود.
طول آن از دهانه اروند تا تنگه هرمز معادل 1259 کیلومتر و عرض آن از دهانه یاد شده تا ساحل عمان به‌ طور تقریب بین 180 تا 250 کیلومتر متغیر و در تنگه هرمز حدود 85 کیلومتر و عمق آن به‌ طور متوسط 35 متر است. این محدوده آبی یکی از نقاط حساس و سوق‌الجیشی جهان است.
سرپرست دفتر ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی گفت: خلیج‌فارس با تمام مشکلات محیطی و اقلیمی که بر آن حاکم است از تنوع زیستی بالایی برخوردار است و دارای 400 تا 450 گونه ماهی است. افزون بر ماهی‌ها 300 تا 450 نوع دیگر از آبزیان در این دریا زیست دارند که این عامل خلیج‌فارس را از نظر تنوع زیستی جزء مناطق کم‌نظیر و پرتنوع معرفی کرده است.
پورعلی افزود: آشوری‌ها، بابلی‌ها و کلدانی‌ها علاوه بر عیلامی‌ها، نخستین اقوامی بودند که در خلیج‌ فارس شروع به کشتیرانی کردند.
این آب راهه که در امتداد دریای عمان و در میان ایران و شبه‌جزیره عربستان قرار دارد از شرق و از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و از غرب به دلتای رودخانه اروند (حاصل پیوند دو رودخانه دجله و فرات و پیوستن رود کارون) راه دارد و به سبب وجود منابع سرشار نفت و گاز در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای مهم و راهبردی به شمار می‌آید.
جزیره خارک، خارگو، قشم، کیش، لاوان، تنب بزرگ و کوچک، ابوموسی، ام الگرم، نخیلو، فارسی، جبرین، سیله از جزایر خلیج‌فارس است.

*مهارت‌های سنتی ساخت لنج ایرانی و دریانوردی با آن در خلیج‌فارس
سرپرست دفتر ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی گفت: مهارت‌های سنتی ساخت لنج ایرانی و دریانوردی با آن در خلیج‌ فارس در سال 2011 در فهرست میراث‌ فرهنگی ناملموس بشری به ثبت رسید.
پور علی افزود: کشتی ایرانی لنج به‌ طور سنتی با دست ساخته می‌شود و ساکنان ساحل شمالی خلیج‌ فارس از آن برای سفرهای دریایی، تجاری، ماهی‌گیری و صید مروارید استفاده می‌کنند.
وی ادامه داد: دانش سنتی درباره لنج، علاوه بر مهارت‌ها و اصطلاحات دریانوردی و ناوبری، و پیش‌بینی وضعیت آب‌ و هوا که به دریانوردی بسیار نزدیک است، و خود مهارت‌های ساخت کشتی چوبی، ادبیات شفاهی، هنرهای نمایشی و جشنواره ها را نیز شامل می‌شود.
سرپرست دفتر ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی گفت: دانش سنتی دریانوردی لنج به‌ صورت سنتی و از پدر به پسر منتقل می‌شود. دریانوردان ایرانی با استفاده از موقعیت خورشید، ماه، و ستارگان موقعیت کشتی را در دریا معین و با استفاده از فرمول‌های خاص، طول و عرض جغرافیایی و عمق آب را محاسبه می‌کنند.
پورعلی افزود: هر بادی نام خاص خود را دارد که به همراه رنگ آب و ارتفاع موج‌ها در پیش‌بینی وضعیت آب‌ و هوا مورد استفاده قرار می‌گیرد. موسیقی و آهنگ هایی خاص و ملاحانی که به هنگام کار آوازهای خاصی را می‌خوانند، اجزای جدایی‌ناپذیر دریانوردی در خلیج‌فارس هستند. امروزه تعداد این دریانوردان اندک و اغلب شامل افراد مسن است.