خشت اول گر نهد معمار کج،تا ثریا می رود دیوار کج

از همان سال نخست آغاز به کار یک پروژه بزرگ در اطراف گتوند ، برخی کارشناسان گفتند پایه های سدی به نام همین شهر در ده کیلومتری شمال شرقی شهرستان بر روی یک معدن بزرگ نمک بنا گذاشته شده است.کارشناسان قبل از آبگیری سد گتوند علیا، نسبت به وجود کوه نمک و احتمال شوری آب، تهدید کشاورزی و حیات وحش استان هشدار دادند.

به موازات اوج گیری انتقادات، مسئولان شرکت آب و نیرو هم واکنش نشان می دادند و این اظهارنظرها را غیرکارشناسی اعلام می کردند.
سرانجام پس از رسانه ای شدن مشکلات سد و انعکاس نگرانی و نظرات مخالفان، مسئولان شرکت آب و نیرو از مواضع خود کوتاه آمدند و به وجود یک سازند نمکی در بستر رودخانه اعتراف کردند. بنابراین تصمیم گرفتند با پوشش سطوح سازند گچساران از تماس مستقیم آب با آن جلوگیری کنند.
به همین منظور در نهایت طرح پوشش رسی و یک لایه ریپ رپ جهت حفاظت از سطح سازند اجرا شد که البته نتیجه بخش نبود و زمزمه های شوری آب و حل شدن کوه نمک همچنان ادامه داشت.
اکنون هفت سال پس از آبگیری، کارشناسان پیش بینی می کنند تبعات منفی سد گتوند به مرور خود را بیشتر نشان می دهد.

حال آنطور که رئیس دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز ،می گوید : از نظر تناژ میزان شوری که در پشت سد گتوند وجود دارد، در آخرین نمونه گیری به 10 و نیم میلیون تن نمک خالص رسیده ، که همین نشان میدهد باید فکری کرد.
البته دکتر مهدی قمشی معتقد است این سد هم اکنون به خوبی در حال انجام دیگر وظایف خود از جمله آبگیری و کنترل سیلاب ها است و با مدیریت مخزن و دفع صحیح شورابه مشکل طی 10 تا 15 سال آینده قابل حل است اما این در صورتی است که این روند گذشت زماتن می تواند برای اهواز و زمین های کشاورزی مشکلات جبران ناپذیری به وجود آورد.

محمد آخوندعلی استاد دانشکده مهندسی علوم آب دانشگاه چمران اهواز است او در این خصوص می گوید: در کف مخزن سد گتوند یک بمب نمکی واقع شده و اگر مدیریت نشود در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهیم شد و این درحالی است که مشکلات آبی استان محدود به گتوند نیست.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به حل تدریجی نمک ها در ذخیره آب سد گفت: اگر مشکل گنبدهای نمکی در سد گتوند وجود نداشت، این سد می توانست به یکی از فرصت ها و پتانسیل های مهم استان تبدیل شود.
لاهیجان زاده می گوید: در زمان احداث سدگتوند قانونی در خصوص ارزیابی زیست محیطی وجود نداشت و قانون ارزیابی زیست محیطی سدها در سال ۸۱ مصوب شد.
به گفته او: سازمان بازرسی کشور و دیوان محاسبات به طور جدی به اتفاقات سدگتوند ورود کرده تا علاجی برای آن پیدا کنند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان هم با هشدار نسبت به تداوم شوری آب کارون می گوید: چهارصد و بیست هزار هکتار از زمین های کشاورزی منطقه که محصولات متنوعی مانند گندم، ذرت و صیفی جات در آنها کشت می شود در معرض خطر آب شور هستند.

به گفته کیخسرو چنگلوایی تداوم شور شدن آب سد گتوند و آبیاری با آب شور تولید و عملکرد کشاورزی منطقه را نابود می‌کند و در کمتر از چند سال زمین‌های زراعی پایین دست سد گتوند شور و غیرقابل کشت می‌شوند.
مطالعات علاج بخشی سد گتوند در سال 94 به موسسه آب دانشگاه تهران واگذار شده و این موسسه گزارش خود را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی ارائه داده اما با گذشت چند سال از تصویب مطالعات، تصمیم نهایی در مورد سد گتوند اتخاذ نشده است. در این مطالعات سد گتوند به عنوان یک خطای ملی معرفی شده است.

سد گتوند علیا، بلندترین سد خاکی کشور ، با صد و هشتاد و دو متر ارتفاع از نوع سنگ ریزه ای و هسته ی رسی، دارای حجم مخزن چهار و نیم میلیارد متر مکعب است.
مرحله مقدماتی ساخت این سد در سال هفتاد و سه و عملیات اجرایی آن در سال هفتاد و شش آغاز و در سال نود و یک بهره‌برداری شد.
سدی که می توانست با انجام مطالعات دقیق در جوانب مختلف ، از نظر مهندسی یکی از افتخارات کشور باشد، اما اکنون در معرض سیلی از انتقادات زیست محیطی قرار گرفته است.