به گزارش سرویس بین الملل
خبرگزاری صدا و سیما، ناظران سیاسی معتقدند با توجه به تشدید تنش میان قطر و چهار کشور تحریم کننده دوحه شامل عربستان سعودی، مصر، بحرین و امارات عربی متحده، تصمیم قطر به خروج از سازمان اوپک یک تصمیم اعتراضی و به احتمال زیاد مقدمه چینی برای خروج از شورای همکاری خلیج فارس است که این روزها با بحرانهای شدید داخلی مواجه است و اگر این اتفاق رخ دهد شرایط شورای همکاری بسیار متفاوت خواهد شد.
روزنامه مستقل و الکترونیکی رای الیوم در سرمقاله خود با اشاره به تصمیم اخیر قطر برای خروج این کشور از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، پرسشهایی را با این مضمون که آیا خروج قطر از اوپک مقدمهای برای تصمیم بزرگتر این کشور به خروج از شورای همکاری خلیج فارس خواهد بود؟ چرا وقتی با وزیر نفت قطر اختلاف داریم، بر این مسئله تاکید میورزیم که این تصمیم در درجه نخست یک تصمیم سیاسی و در اعتراض به سلطه عربستان بر اوپک است و اینکه پس از قطر کدام کشور از اوپک خارج خواهد شد؟
این منبع نوشت دولت قطر مشتاق است همواره شگفتی آفرین باشد و عناوین اصلی را در روزنامهها و خبرهای شبکههای تلویزیونی به خود اختصاص دهد به طوریکه آخرین اقدام غیرمنتظره دولت قطر بیانیه روز دوشنبه این کشور درباره تصمیم دوحه برای خروج از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) از ژانویه سال ۲۰۱۹ است. این در حالی است که قطر از سال ۱۹۶۱ یعنی حدود شش دهه قبل عضو سازمان اوپک بوده است.
سعد شریده الکعبی وزیر مشاور دولت قطر در امور انرژی روز دوشنبه و تنها دو روز مانده به نشست وزیران نفت اوپک در وین پایتخت اتریش در روزهای پنجشنبه و جمعه این هفته، در نشستی خبری از تصمیم دوحه برای خروج از اوپک از ابتدای سال آینده میلادی خبر داد.
نشست وزیران نفت اوپک در وین به منظور تدوین راهبردی جدید برای تضمین کاهش پنج درصدی سهم تولید نفت با هدف جلوگیری از ادامه روند نزولی بهای نفت در بازارهای جهانی در وین برگزار میشود. بهای نفت در هفتههای اخیر با کاهش ۳۰ درصدی به کمتر از ۶۰ دلار در هر بشکه رسید در حالیکه قیمت در بازارهای جهانی در ماه اکتبر گذشته به ۸۶ دلار در هر بشکه رسیده بود.
سعد شریده الکعبی در کنفرانس خبری روز دوشنبه تصریح کرد این تصمیم (خروج از اوپک) سیاسی نیست بلکه به منظور تمرکز بر تولید گاز مایع است که قطر بزرگترین صادرکننده آن در جهان است و و صادرات گاز مایع قطر سالانه به ۷۷ میلیون تن میرسد و دوحه میخواهد صادرات آن را تا سال ۲۰۲۴ به ۱۱۰ میلیون تن افزایش دهد.
به نظر نمیرسد این توجیه قطر برای خروج از اوپک بسیاری را چه در داخل اوپک یا خارج از این سازمان متقاعد سازد چرا که عضویت و نقش فعال قطر در اوپک از سال ۱۹۶۱، با وجود اینکه یکی از اعضای کوچک سازمان اوپک و تولید نفت آن روزانه ۶۰۰ هزار بشکه است؛ نمیتواند مانعی برای توسعه میدانهای گازی این کشور و افزایش صادرات آن باشد. به نظر میرسد تصمیم قطر ترجیحا یک تصمیم سیاسی است و به این مسئله باید از دریچه تنش شدید در روابط این کشور و عربستان و جنگ رسانهای گسترده میان دو طرف از زمان اعمال تحریمهای چهار کشور عربی (عربستان، امارات، بحرین و مصر) علیه قطر نگریست.
عبد الصمد العوضی کارشناس کویتی در امور انرژی که کشورش ۲۱ سال عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت است، در این باره میگوید تصمیم قطر برای خروج از اوپک در درجه نخست یک تصمیم اعتراضی است. دولت قطر احساس میکند در حال حاضر سه کشور عربستان سعودی، روسیه و آمریکا بر بازارهای انرژی و قیمتهای آن تسلط دارند مسئلهای که باعث کاهش نقش اوپک در این حوزه شده است.
با توجه به تصمیم قطر برای خارج شدن از اوپک در اینجا دو سئوال اساسی مطرح است: نخست اینکه آیا کشورهای دیگری نیز به همین علل از اوپک خارج خواهند شد؟ اما پرسش دوم درباره خروج یا عدم خروج ایران از اوپک است اقدام عربستان در عرضه مازاد نفت خام به بازارهای جهانی موجب کاهش بهای این ماده حیاتی شد.
در همین حال قطر اولین عضو اوپک نیست که از این سازمان خارج میشود چرا که اندونزی نیز در سال ۲۰۰۸ تصمیم به خروج از این سازمان گرفت، اما دوباره به اوپک بازگشت ضمن آنکه مشخص نیست تصمیم قطر برای خارج شدن از اوپک تصمیمی موقت یا دائم است.
از سوی دیگر منابع خبری در کشورهای حوزه خلیج فارس به روزنامه رای الیوم گفتند بعید نیست قطر در روزهای آینده تصمیم بزرگتری بگیرد و خروج این کشور از شورای همکاری خلیج فارس را اعلام کند. قرار است نشست سالانه شورای همکاری خلیج (فارس) یکشنبه آینده در ریاض برگزارشود، اما قطر تا این لحظه مشارکت خود را در این نشست اعلام نکرده است.
خروج قطر از اوپک با توجه به نقش محدود آن در این سازمان موجب فروپاشی این سازمان نمیشود، اما اگر قطر تصمیم بگیرد از شورای همکاری خلیج فارس که هم اکنون دچار بحرانهای شدید داخلی است، خارج شود، آنگاه شرایط متفاوت خواهد شد.