سفری در تاریخ ، با سیری در کاروانسرای شاه عباسی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز البرز، کاروانسرای شاه عباسی کرج در خیابان قدس، میدان قدس واقع شده است. این بنا منسوب به دوره صفویان است.  

کاروانسرای شاه عباسی کرج بنایی سنگی وآجری  مربوط به دوران صفویه  است که در شهر کرج و در سمت جنوب شرقی میدان توحید جای گرفته‌است. این کاروانسرای تاریخی در ۲۲ فروردین ماه ۱۳۵۶ به شماره ۱۳۶۸ درفهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

از این کاروانسرا در ابتدای ساخت برای کاروان‌ها و مرکب‌هایشان به عنوان مکان استراحت استفاده می‌کردند  و در اوایل دوران قاجاریه تبدیل به پادگان یا قلعه نظامی شد و در اواخر دوران قاجار نیز به عنوان مدرسه (موسوم به فلاحت) از آن استفاده شده‌است.

مساحت کل بنا ۳ هزار متر مربع و مساحت حیاط میانی ۹۰۰ متر مربع است. ورودی کاروانسرا نیز از ایوان شمالی است. پیرامون حیاط میانی آن ۲۱ حجره ایوان‌دار برای استراحت مسافران و پنج بارانداز برای نگهداری کالا و جایگزینی همراهان و نگهبانان کاروان‌ها در نظر گرفته شده‌است. در ساخت این بنا از سنگ، آجر، چوب و کاهگل استفاده شده‌است.

این کاروانسرا بنایی است با قاعده مربع شکل و مساحتی در حدود ۳۷۰۰ مترمربع، که حیاطی مربع شکل با ضلع نزدیک به سی متر در میانه آن قرار دارد.  

کاروانسرای شاه عباسی کرج، در طول حیات خود کاربری‌های متنوعی داشته؛ ابتدا به عنوان پناهگاه برای استراحت کاروانیان و حیوانات آن‌ها به کار می‌رفت و در اوایل دوره قاجار به عنوان اردوگاه نظامی استفاده می‌شد. در اواخر دوره قاجار هم با تغییرات و تعمیراتی که در بنا به وجود آمد به عنوان اولین مدرسه برزگران ایران مورد بهره برداری قرار گرفت. در دوران پهلوی با انتقال مدرسه برزگران به محل دانشکده کشاورزی فعلی، بنا به عنوان انبار غله اداره کشاورزی کرج مورد استفاده قرار گرفت. با تأسیس اداره میراث فرهنگی کرج و استقرار آن در محل کاروانسرا، عملیات حفاظت و مرمت بنا آغاز شد و انبار غله به جای دیگری انتقال یافت.  

اکنون با بازسازی کاروانسرای شاه عباسی و ایجاد رستوران سنتی وهمچنین بازارچه دائمی صنایع دستی از آن به عنوان  مقاصد مهم گردشگری استفاده می‌شود.

استان البرز دارای ۴۵۰ اثر تاریخی و طبیعی ثبت شده ملی است.