آخرين مقاله خاشقجي در واشنگتن پست

­

یادداشتی از کارن عطیه یکی از سردبیران روزنامه واشنگتن پست:
من این مطلب را روز پس از ناپدید شدن جمال خاشقجی در استانبول از مترجم و دستیار او دریافت کردم. روزنامه چاپ این مطلب را به تاخیر انداخت زیرا امیدوار بودیم جمال نزد ما بازگردد تا من و او بتوانیم با هم آن را ویرایش کنیم. اکنون ناچارم بپذیرم که این اتفاق رخ نخواهد داد. این آخرین مطلب از اوست که من برای چاپ در واشنگتن پست ویرایش می کنم. این مطلب کاملا نشان دهنده پایبندی و علاقه وی به آزادی در جهان عرب است. آزادی که به نظر می رسد او جانش را برای آن داده است. از اینکه او یک سال قبل واشنگتن پست را به عنوان آخرین خانه ژورنالیستی خود انتخاب کرد تا بتوانیم در کنار هم کار کنیم برای همیشه سپاسگزار خواهم بود.

مقاله قاشقجی به شرح زیر است:
من چندی پیش در اینترنت گزارش سال 2018 "آزادی در جهان" را که موسسه "خانه آزادی" منتشر کرده است، مطالعه می کردم و به واقعیت تلخی رسیدم. بر اساس این گزارش, تنها کشور عربی جهان که به عنوان کشوری آزاد طبقه بندی شده تونس است. اردن، مغرب و کویت در رده های بعدی هستند و در طبقه "حدودا آزاد" قرار گرفته اند. بقیه کشورهای عرب در این طبقه بندی به عنوان "غیر آزاد" دسته بندی شده اند.
در نتیجه، اعرابی که در این کشورها زندگی می کنند یا ناآگاه هستند یا اطلاعات نادرستی به آنها داده شده است. آنها این توانایی را ندارند که به مسائلی که بر منطقه و زندگی روزمره آنها تاثیر می گذارد به درستی رسیدگی کنند یا حتی درباره آن بحث کنند. در مورد هر موضوعی روایت مورد نظر حکومت همه جا تبلیغ می شود و اگرچه بسیاری آن را باور ندارند, اکثریت مردم قربانی تبلیغات می شوند و این روایت نادرست را می پذیرند. متاسفانه بعید است این وضع تغییر کند.
جهان عرب در بهار عربی سال 2011 به امیدهای زیادی رسیده بود. روزنامه نگاران، شخصیت های دانشگاهی و عموم مردم به این امید رسیده بودند که آینده ای روشن و جامعه ای آزاد در انتظار کشورهایشان خواهد بود. آنها انتظار داشتند از حکومت های سلطه گر و دخالت ها و سانسورهای اطلاعاتی پیاپی آنها خلاص شوند. اما این انتظارات و امیدها به سرعت از بین رفت و این کشورها یا به همان وضع قبلی بازگشتند یا اینکه دچار شرایطی بدتر از قبل شدند.
دوست عزیز من، نویسنده برجسته سعودی صالح الشحی یکی از معروف ترین مقالات چاپ شده در مطبوعات عربستان را نوشت. وی متاسفانه اکنون به سبب نوشتن مطالبی که علیه نظام سعودی است به طور ناعادلانه به پنج سال حبس محکوم شده و در زندان به سر می برد. هنگامی که دولت مصر روزنامه المصری الیوم را توقیف کرد، سایر اهالی رسانه خشمگین نشدند و واکنش تندی نشان ندادند. اینگونه اقدامات دیگر باعث موج واکنش های جهانی نمی شود بلکه فقط ممکن است این اقدام را محکوم کنند که این محکومیت هم به سرعت جای خود را به سکوت می دهد.
در نتیجه دولت های عرب فرصت پیدا می کنند رسانه ها را با سرعتی فزاینده ساکت کنند. روزنامه نگاران زمانی معتقد بودند اینترنت اطلاعات را از بند سانسور و کنترل که رسانه های چاپی گرفتار آن هستند نجات می دهد. اما این دولت ها که وجود آنها در گرو کنترل اطلاعات است، جلوی اینترنت را به سختی و با شدت گرفته اند. آنها همچنین خبرنگاران محلی را بازداشت و به تبلیغ کنندگانی که با این رسانه ها همکاری می کنند فشار می آورند تا از این راه درامد این رسانه ها کاهش یابد.
اما روح بهار عربی گرفتار چند بیابان است که همچنان در آن باقی مانده است. دولت قطر کماکان به حمایت از شیوه بین المللی پوشش اخبار ادامه می دهد و این بر خلاف تلاش همسایگان این کشور برای کنترل جریان اطلاعات و پشتیبانی از نظم قدیمی جهان عرب است. حتی در تونس و کویت که مطبوعات دست کم "تا حدی آزاد" به حساب می آیند، رسانه ها بر مسائل داخلی تمرکز دارند و مسائلی را که دنیای عرب با آن روبروست پوشش نمی دهند. آنها از اینکه تریبونی در اختیار روزنامه نگاران عربستان، مصر و یمن قرار دهند پرهیز می کنند. حتی لبنان که از لحاظ آزادی مطبوعات الگویی در جهان عرب به حساب می آید، قربانی رقابت های گروه های مختلف شده است.
دنیای عرب با نسخه پرده آهنین خاص خود روبروست که نه از جانب بازیگران خارجی بلکه از طرف نیروهای داخلی که برای افزایش قدرت خود تلاش می کنند اعمال می شود. در دوران جنگ سرد، رادیو آزاد اروپا که طی سالها به عنوان یک موسسه انتقادی رشد کرده بود نقش مهمی در ایجاد و حفظ امید به آزادی داشت. اعراب نیز به چیزی مشابه نیاز دارند. روزنامه های نیویورک تایمز و واشنگتن پست در سال 1967 به طور مشترک مالکیت روزنامه هرالد تریبون را در اختیار گرفتند و این روزنامه به سکویی برای انتشار صداهای سراسر جهان تبدیل شد.
نشریه من یعنی واشنگتن پست بسیاری از نوشته های من را ترجمه و آنها را به زبان عربی منتشر کرده است. من بابت این کار قدردان هستم. عرب ها باید مطالب را به زبان خودشان بخوانند تا آن را درک کنند و بتوانند در مورد جنبه های مختلف و پیچیدگی های دموکراسی در آمریکا و غرب بحث کنند. اگر یک مصری مقاله ای بخواند که هزینه واقعی یک پروژه ساختمانی در واشنگتن در آن افشا شده است، آنگاه می تواند پیامدهای یک پروژه مشابه در جامعه خود را بهتر درک کند.
جهان عرب به یک نسخه جدید از رسانه های بین کشورها نیاز دارد تا شهروندان بتوانند از وقایع جهان آگاه شوند. از آن مهمتر ما باید مکانی برای انتشار صدای اعراب پیدا کنیم. ما با مشکلاتی مانند فقر، سوء مدیریت و آموزش ضعیف روبرو هستیم. مردم عادی در جهان عرب می توانند از طریق ایجاد یک رسانه مستقل بین المللی که از نفوذ دولت های ملی گرا - که از طریق تبلیغات نفرت پراکنی می کنند - در امان باشد، با مشکلات ساختاری که جوامع آنها با آن روبروست مقابله کنند.