تعرفه های فعلی، مشوق بد مصرفی است

به‌گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از وزارت نیرو؛​ رضا اردکانیان در نشست تخصصی کارگروه ملی سازگاری با کم‌آبی افزود: نظام تعرفه‌گذاری آب باید حداقل دو هدف عمده را محقق سازد؛​ نخست آشکار شدن ارزش ذاتی آب و هدف دوم تبدیل تعرفه‌ها به ابزاری برای کمک به عدالت اجتماعی است.
وی با تاکید بر اینکه وزارت نیرو در عرصه منابع زیست محیطی و به خصوص آب و انرژی پنج هدف اساسی را دنبال می‌کند، گفت: این مجموعه در تلاش برای پایدارسازی منابع آب و انرژی است تا نیاز نسل امروز و نسل‌های آتی را برآورده کند.
اردکانیان افزود: وزارت نیرو می‌کوشد تخریب‌های گذشته به واسطه اندیشه‌ها، گفتارها و کردارهای نامناسب را جبران و به احیای ظرفیت زیست پذیری کشور بپردازد و بهره‌برداری از منابع زیست محیطی را با ارزش‌های اساسی انسانی نظیر عدالت، رعایت اصول اخلاقی، نفی خشونت و فساد پیوند زده و استفاده از منابع آب و انرژی معطوف به تحقق چنین ارزش‌های باشد.
وزیر نیرو گفت: تحقق محورهای یاد شده با نظام به هم پیوسته اندیشه، گفتار و کردار حاکم بر نظام مدیریت منابع آب و انرژی ایران مرتبط است.
وی ادامه داد: باید نظام اندیشه‌ای و نظری منسجمی بر رویکرد ما به مدیریت منابع آب و انرژی حاکم باشد.
اردکانیان گفت: هر گونه پایدار سازی در دو منبع آب وانرژی به هم وابسته است و این دو منبع به ویژه آب نیازمند رویکرد میان بخشی است. ما باید مسئله آب را به شکلی واحد ببینیم و از تکه تکه کردن و سپردن هر تکه به یک دستگاه و بخش و تشدید تقابل میان دستگاه‌ها در ماموریت‌ها اجتناب کنیم.
وی با اشاره به این که مدیریت توامان عرضه، مصرف و تقاضای آب و انرژی محور اندیشه، گفتار و کردار ماست، اضافه کرد: اینگونه نیست که پس از چندین دهه عادت کردن ما به رویکردهای قبلی که اقتضای شرایط دوره‌های قبلی بوده است با تغییر یک وزیر و چند مدیر این رویکردها به کلی عوض شود و مسیرهای جدیدی در پیش گرفته شود.
اردکانیان خاطرنشان کرد: گرایش به سمت اهداف پنچگانه یاد شده به تولید اندیشه و گفتار و برنامه‌ریزی برای کردارها و اقدامات ضروری نیاز دارد تا رویکرد جدید و اهداف متناسب با آن را پیش ببرند.
وی افزود: مفهوم سازگاری با کم آبی یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم دوران جدید در مدیریت منابع آب و انرژی است. به دلیل ارتباطی که این دو منبع در زیر چتر منابع زیست محیطی با یکدیگر دارند طبیعتا هر گونه تربیت صحیحی در مصرف و مدیریت یک منبع بر دیگری نیز تاثیر مستقیم دارد.
وزیر نیرو ادامه داد: سازگاری با کم آبی اگر چه در قالب یک کارگروه ملی در هیئت وزیران تشکیل شده و سازوکار بین سازمانی برای هماهنگ کردن دستگاه‌های مرتبط با آب و منابع زیست محیط است اما اندیشه‌ها و اقدامات متعدد و متفاوت از آنچه که در گذشته نسبت به آن‌ها اهتمام داشته‌ایم باید سرلوحه کار ما قرار بگیرد که این امر جوهره سازگاری با کم آبی است.
اردکانیان تاکید کرد: سازگاری با کم آبی به این معنا است که بپذیریم کم آبی همزاد تمدن ایران است بنا بر این توهم فراوانی آب را کنار بگذاریم. در این بین نباید از این مهم غافل شویم که با وجود کم آبی می‌توانیم تمدنی بالنده، توسعه پایدار، تضمین کننده امنیت و کیفیت زندگی ایرانیان هم بنا کنیم همانگونه که پدران و نسل‌های گذشته این کار را انجام داده‌اند.
وی خاطرنشان کرد: تامین منابع آب و انرژی جدید را باید دنبال کنیم اما آنچه که اولویت دارد مدیریت مصرف و تقاضای منابع موجود است. ما زمانی موفق خواهیم شد که مسئله منابع زیست محیطی و مدیریت را بین سازمان‌های مختلف تقسیم و بدون هماهنگی بین سازمانی و بدون هدف مشترک پایدارسازی منابع آب و انرژی عمل نکنیم.
وزیر نیرو گفت: ما به شدت نیازمند در دستور کار قراردادن آمایش آب محور سرزمین هستیم. براساس شواهد موجود آب محدود کننده‌ترین عنصر توسعه ماست و با وجود اینکه ایده سازگاری با کم آبی بر تطبیق یافتن با این محدویت تاکید می‌کند اما این تطبیق نیازمند شناخت ملزومات آن و تدوین برنامه اقدام برای تحقق این هدف است که این مهم از طریق آمایش آب محور امکان پذیر است.
اردکانیان تصریح کرد: ما امروزه شاهدیم مردم و به ویژه فعالان محیط زیست از جانمایی صنایع آب بر در مناطق خشک و نیمه خشک شکایت دارند و کشت محصولات پر آب در مناطق فاقد ظرفیت اکولوژیک برای کشت این محصولات سبب خسارت‌های بسیاری شده است.
وی افزود: پایداری استقرار جمعیت در برخی از عرصه‌های سرزمینی که فاقد ظرفیت آبی کافی بوده نیز تهدید آمیز شده است بنابراین سامان دادن این مسائل و گذار به شرایط پایدارتر نیازمند آمایش آب محور است.
وزیر نیرو گفت: تا چند دهه قبل برنامه‌های توسعه بر محور توسعه اقتصادی تهیه و تدوین شده است. البته برابر دانستن توسعه با رشد اقتصادی به جای برانگیختن شدن ملاحظات عدالت محورانه و توجه به سازگاری با محیط زیست مسئله‌ای بسیار جدی است.
اردکانیان با اشاره به اینکه بخش وسیعی از کشور در اقلیم خشک و نیمه خشک قرار گرفته است،افزود: با وجود محدود بودن منابع آب در برخی از مناطق ایران، در برخی از مناطق دیگر استفاده از منبع آب می‌تواند ظرفیت‌های مناسبی را فراروی برنامه ریزان قراردهد.
وزیر نیرو تصریح کرد: نکته مهم این است که تصور نکنید محدودیت آب محدویت توسعه است بلکه محدویت منابع آب مشوق نگاه و خرد متفاوتی برای توسعه است.
وی اضافه کرد: برخی تصور می‌کنند محدویت منابع آب را باید از میان برد و به فراوانی آب و منابع کافی آبی دست پیدا کرد اما پیامد زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی این رویکرد صرف می‌تواند به قیمت نابودی سرزمین مبدل شود.
اردکانیان افزود: پذیرش ضرورت اصلاحات در تعرفه آب مصارف کشاروزی به معنای دست کشیدن از ارائه یارانه‌ها به بخش کشاروزی نیست. عمده کشورهای دنیا برای حفظ سطح مطلوب امنیت غذایی یارانه‌های زیادی به بخش کشاورزی می‌دهند ولی منطق یارانه بخش کشاوری باید مشوق بهره‌وری، بهبود روش‌های کشت، کاهش میزان هدررفت آب و انرژی و کمک کننده پایدارسازی منابع آب، خاک و غذا باشد.
وی تصریح کرد: نظام فعلی قیمت گذاری آب کشاورزی مشوق چنین دستاوردهای نیست و اصلاح آن نیز به معنای دست کشیدن از یارانه‌های بخش کشاورزی و حمایت نکردن از این بخش نیست .
وی افزود: نظام تعرفه گذاری آب برای سازگاری با کم آبی در بخش شرب و بهداشت نیز باید معطوف به این واقعیت باشد که سهم این بخش از کل مصرف آب کشور که بین شش تا هشت درصد است نباید شاخصی برای میزان اهمیت نسبی آب تلقی شود.
وزیر نیرو افزود: درست است که آب شرب و بهداشت بخشی کمی از مصارف کل آب کشور را تشکیل می‌دهد، اما ارزش آب شرب به جهات دیگر قابل مقایسه با سهم آن از کل مصارف آب نیست.