واشنگتن پست: دشواری فرآیند خلع سلاح هسته ای کره شمالی

 به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صداوسيما، روزنامه واشنگتن پست نوشت: پراکندگی و پنهان بودن مراکز هسته ای کره شمالی از چالش های خلع سلاح هسته ای این کشور حکایت دارد و تصور اینکه تهدید هسته ای کره شمالی برطرف شده، ساده لوحانه است.
­پایگاه اینترنتی این روزنامه در مقاله ای به قلم «جوبی واریک» نوشت کلاهک های هسته ای کره شمالی که شمار آنها دست کم 20 عدد است و چه بسا به 60 عدد نیز برسد، فعلاً در پناهگاه های زیرزمینی، جایی در تپه های شمال پیونگ یانگ قرار دارد. کره شمالی نیز تا به امروز هیچ گونه وعده ای نداده است که این کلاهک ها را نابود می کند، اجازه می دهد بازرسان آنها را ببیند و یا حتی محل آنها را فاش می کند.
فعالیت ها به شکل روزانه در آزمایشگاه پرتو شیمی نزدیک شهر یانگبیون ادامه دارد و در اینجا است که پلوتونیوم برای ساخت بمب های جدید از میله های سوخت مصرف شده استخراج می شود. درست در آن سوی رود کوچکی مقابل آزمایشگاه، آزمایش ها روی یک دستگاه رئاکتور بیست مگاواتی ادامه دارد که قادر است که سوخت هسته ای لازم را برای ده ها بمب دیگر تولید کند.
اینها فقط بخشی از صدها مرکز موجود در مجموعه تسلیحاتی کره شمالی است؛ کشوری که نه تنها توانایی خود را در ساخت تسلیحات شیمیایی و هسته ای پیچیده، بلکه مهارت خود را در پنهان کردن آنها از دید عموم نشان داده است. به همین علت است که روز چهارشنبه پس از آنکه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا ادعا کرد خطر ناشی از فعالیت های تسلیحاتی ده ها ساله پیونگ یانگ برطرف شده است و در پیام خود در توئیتر نوشت «دیگر تهدید هسته ای از سوی کره شمالی وجود ندارد»، کارشناسان حوزه تسلیحات اظهار شگفتی کردند.
کارشناسان تسلیحاتی و مذاکره کنندگان سابق با پیونگ یانگ می گویند دیدار سران آمریکا و کره شمالی ممکن است خطر جنگ در آینده نزدیک را کاهش داده باشد، اما رفع تهدید کره شمالی در بهترین حالت در آینده ای دور رخ خواهد داد. چنین دستاوردی مستلزم مذاکرات دشوار، اقدامات چند ساله برای برچیدن مراکز هسته ای و راستی آزمایی و از همه مهم تر، تغییر شگرف در رفتار کشوری است که پیشینه طولانی تقلب و فریبکاری در خصوص تعهدات گذشته خود دارد.
ساعاتی پس از آنکه ترامپ در اجلاس سنگاپور اعلام پیروزی کرد، برخی کارشناسان ایده خلع سلاح ناگهانی کره شمالی را ساده لوحانه و حتی توهم آمیز دانستند.«رابرت آینهورن» کارشناس مؤسسه بروکینگز و مقام پیشین وزارت امور خارجه آمریکا در حوزه کنترل تسلیحات می گوید:«توانمندی های امروز کره شمالی در مقایسه با یک هفته قبل، هیچ گونه تغییری نکرده است». آینهورن که در مذاکرات گذشته برای مهار برنامه موشکی کره شمالی پشت میز گفتگو با مذاکره کنندگان این کشور نشسته، معتقد است برچیدن تهدید هسته ای کره شمالی تاکنون فقط در «جهانی موازی» و داخل ذهن رئیس جمهور آمریکا رخ داده است. او می گوید:«مضحک است که ترامپ متوجه اوضاع نیست. از نظر او، نه تنها مقاصد کره شمالی تغییر کرده است، بلکه قابلیت های این کشور نیز رو به زوال است. دیدگاه ترامپ درباره مقاصد کره شمالی ساده لوحانه و نظر او درباره قابلیت های این کشور اشتباه است».
تنها وعده علنی کره شمالی در خصوص زرادخانه هسته ای این کشور، عبارتی متشکل از نوزده واژه در بیانه مشترک امضا شده بین کیم جونگ اون با دونالد ترامپ است. کیم در این بیانیه متعهد شد که «در راستای خلع سلاح هسته ای کامل شبه جزیره کره» همکاری کند؛ وعده ای مشابه آنچه رهبران سابق کره شمالی در مذاکرات پیشین خود از اوایل دهه 1990 میلادی تاکنون داده اند. در همین مدت، پیونگ یانگ شش بمب هسته ای و همچنین موشک های دوربردی را آزمایش کرد که برخی از آنها قادرند کلاهک ها را تا مسافت های دوری مانند واشنگتن حمل کنند.
پس از اجلاس روز سه شنبه، خبرگزاری دولتی کره شمالی اعلام کرد این کشور به اصل اقدامات گام به گام و همزمان در طول گفتگوها با هدف دستیابی به «صلح، ثبات و عاری سازی هسته ای» شبه جزیره کره پایبند است. اما در این بیانیه هیچ گونه وعده مشخصی در خصوص نابودی تسلیحات موجود یا برچیدن شبکه انبوه کارخانه ها و آزمایشگاه های ویژه ساخت تسلیحات جدید، دیده نمی شود.
مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا در کنفرانس خبری خود در کره جنوبی اذعان کرد خلع سلاح کره شمالی ممکن است سالها طول بکشد، اما گفت مذاکرات برای تعیین جزئیات برنامه خلع سلاح هسته ای احتمالاً از اوایل هفته آینده آغاز خواهد شد. وی افزود:«کارهای بسیاری صورت گرفته که از آنچه در سند نهایی دیده می شود، فراتر است».
با وجود این، کارشناسان حوزه تسلیحات می گویند گام های بسیاری وجود دارد که قبل یا دست کم همزمان با نابودی فیزیکی بمب ها و موشک های کره شمالی باید برداشته شود. به عنوان مثال، دولت پنهانکار کره شمالی باید فهرستی از امکانات خود را از رئاکتورهای هسته ای که می توان به سادگی آنها را در تصاویر ماهواره ای دید تا پناهگاه های زیرزمینی و تونل هایی که مقامات دستگاه های اطلاعاتی آمریکا معتقدند پیشرفته ترین تسلیحات و مراکز پژوهشی کره شمالی در آنجا پنهان شده است، تهیه کند. زمانی که این گام ها برداشته شد، مقدمات برچیدن مراکز هسته ای که فرآیندی پر فراز و نشیب و دشوار به لحاظ فنی است، آغاز خواهد شد؛ فرآیندی که طبق بررسی ها بین دو تا پانزده سال طول می کشد. در سراسر کره شمالی که ابعاد آن به اندازه ایالت پنسیلوانیا است، صدها مرکز شناخته شده در زمینه تسلیحات هسته ای و شیمیایی و همچنین سامانه های پیشرفته موشکی وجود دارد که در حدود بیست مرکز در مناطق کوهستانی پراکنده هستند.
کره شمالی گرچه پیش از اجلاس این هفته در سنگاپور لحن بسیار مثبتی در پیش گرفت، اما کارشناسانی که این کشور را مدتی طولانی زیر نظر دارند، می گویند شواهد چندانی وجود ندارد که نشان دهد کیم جونگ اون خود را برای برداشتن این گام های مهم آماده کرده است. تنها گام های ملموس در راستای خلع سلاح هسته ای، تخریب مرکز آزمایش هسته ای در پونگیه-ری در ماه قبل و همچنین برچیدن یکی از جایگاه های آزمایش موشکی کره شمالی در هفته گذشته بود.