رویکرد چند صدایی مسکو؛ چرا؟

مقامات ارشد روسيه در روز هاي اخير خواستار خروج نظاميان خارجي از سوريه شدند.
پوتین روز پنج شنبه در ديدار با اسد درباره حضور نظامیان خارجی در سوریه گفت: «با توجه به پیروزی ها و موفقیت های بزرگی که ارتش سوریه در جنگ علیه تروریسم بدست آورده و در آستانه مرحله جدی تری از فرآیند سیاسی، نیروهای مسلح خارجی از قلمرو جمهوری عربی سوریه عقب نشینی خواهند کرد ( خارج خواهند شد )».
ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه پنج شنبه گذشته (17 ماه مه) در دیداری اعلام نشده و کوتاه در سوچی در روسیه با رئیس جمهور سوریه گفتگو کرد.
هر یک از طرف های درگیر در سوریه، برداشت خود را از این سخنان دوپهلو و مبهم او داشتند. در روسیه برخی می گفتند شاید پوتین به عقب نشینی دوباره نیروهای روسیه اشاره دارد و برخی هم می گفتند سخنان پوتین پیامی به آمریکاست تا به مداخله غیرقانونی خود در سوریه پایان بدهد. اين برداشت هاي متفاوت تا حدي ناشي از شنيده شدن صداهاي متفاوت از مسکو بوده است.
به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، الکساندر لاورنتیف فرستاده ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به سوریه امروز تاکید کرد گروه های نظامی خارجی از جمله نظامیان آمریکایی، ترکیه و نیروهای جنبش حزب الله لبنان باید خاک سویه را ترک کنند. این مقام روسي در ادامه افزود: "ما درباره همه نیروهای نظامی خارجی مستقر در سوریه از جمله آمریکاییها، ترکها، حزب الله و ایرانی ها صحبت می کنیم." با اين حال وی تصریح کرد:" این موضوع شامل حال نیروهای روسی نمی شود. به جز دو پایگاه نظامی که ما در آنجا داریم، روسیه نیروی دیگری در آنجا نخواهد داشت. به تدریج که اوضاع سوریه ثبات پیدا کرد، مسلما ما فقط دو پایگاه خود را حفظ خواهیم کرد و عملا هیچ نیرویی (روسی) در آنجا حضور نخواهد داشت."
اما در مقابل سخنگوی کاخ کرملین اعلام کرد آن دسته از نیروهای خارجی که به صورت غیرقانونی در سوریه حضور دارند باید این کشور را ترک کنند. با توجه به اين که حضور نظاميان روسي و ايراني در سوريه به درخواست دمشق بوده است اين حضور قانوني است. بنابراين مي توان نتيجه گرفت منظور سخنگوي کرملين از خروج نيروهاي خارجي از سوريه، نظاميان آمريکايي، اروپايي و ترکيه اي و ... است.
هر چند صداهاي متفاوت در مسکو در شکلگيري برداشت هاي متفاوت از مواضع مقامات روسي بي تاثير نبوده ولي ممکن است بوجود آوردن برداشت هاي متفاوت ياد شده هدف کرملين باشد. به هر صورت اين برداشت هاي متفاوت زمينه را براي تقويت قدرت چانه زني روس ها و دادن امتيازات متفاوت به مسکو از جانب همه طرف هاي درگير فراهم مي سازد. اما تجربه مسکو در پيروي از اين رويکرد در دوره زماني پس از فرو پاشي ديوار برلين و اتحاد جماهير شوروي تنها با انحصار طلبي و زياده خواه بي پايان آمريکا و اروپا روبرو شد، بنابراين بعيد است روس ها مجددا چنين اشتباهي کنند و متحدان راهبردي خود را تنها براي گرفتن برخي امتيازات کم بها از دست بدهند. در نهايت مي توان گفت هدف روس ها از در پيش گرفتن رويکرد چند صدايي تنها آرام کردن طرف آمريکايي - صهيونيستي خشمگين از پيروزهاي پي در پي ارتش سوريه و مقاومت اسلامي در سوريه و منطقه است.
دیدار پوتين و اسد در سوچي در شرایطی انجام شد که ارتش سوریه در مناطقی که در اختیار مخالفان بشار اسد، رئیس جمهور قرار دارد پیروزی های تازه ای را رقم زده است.
کاخ کرملین پس از بازگشت بشار اسد به دمشق اعلام کرد رئیس جمهور سوریه در سفری کوتاه به سوچی رفته است. پوتین آغاز ماه مبارک رمضان را به اسد تبریک گفت و موفقیت های بزرگ ارتش سوریه را در مبارزه ضد تروریست ها ستود. وی تلاش های نظامی اخیر را گام های مهمی در جهت استقرار هر چه بیشتر دولت مشروع و قانونی سوریه توصیف کرد. پوتین دستاوردهای نظامی را ابزاری لازم و ضروری در ایجاد شرایط مناسب برای از سرگیری فرآیند سیاسی کامل خواند. این چیزی است که مسکو هم اکنون دارد دمشق را به تمرکز بر آن ترغیب می کند.
اسد و پوتین آخرین بار 11 دسامبر سال 2017 هنگامی که رئیس جمهور روسیه از پایگاه هوایی حمیمیم در سوریه بازدید کرد دیدار کرده بودند. چند هفته پیش از آن در 20 نوامبر، اسد با پوتین در سوچی دیدار کرده بود. در آن دیدار، بشار اسد با مقام های ارشد وزارت دفاع، رئیس ستاد ارتش و دیگر چهره های نظامی روسیه که نقش تعیین کننده در اقدام نظامی روسیه در سوریه بر عهده داشتند آشنا شده بود.

-----------------------------------------------------------------
عبدالرضا خليلي
­