وقتی کفگیر سینما به ته دیگ می‌خورد

در جشنواره پارسال فیلم هایی به نمایش در آمد که به علل گوناگون از جمله جذاب نبودن قصه، کمبود روزنه‌های امید و تلخی زیاد، نداشتن جذابیت‌های بصری و... چنگی به دل نزد و جز تعداد اندکی بقیه قابلیت جذب مخاطب را نداشت.

مسئله نمایش ناهنجاری‌های اجتماعی با غلظت و سیاهی بیشتر از آنچه واقعیت دارد، آفتی است که در چند سال اخیر دامن سینمای اجتماعی را گرفته است و مخاطبی که می‌خواهد از طریق پرده نقره‌ای اوقات فراغت خود را بگذراند حوصله تماشای این میزان از سیاهی و تلخی را ندارد و همین می‌شود که دست سینما در جذب مخاطب از طریق این گونه فیلم‌ها خالی می‌ماند.

سینما امسال را با اکران فیلم‌های طنزی، چون «خوب، بد، جلف» و «گشت ۲» شروع کرد و اگر چه به عللی از جمله کیفیت نازل محتوایی فیلم‌ها با اُفت مخاطب مواجه بود، اما به علت افزایش قیمت بلیت به ترتیب بیش از ۱۶ و ۱۹ میلیارد تومان فروخت.

در ادامه «نهنگ عنبر ۲» به نمایش در آمد و با وجود نداشتن حرف جدید و سطحی بودن، بیش از ۲۰ میلیارد تومان فروخت و پر فروش‌ترین فیلم تاریخ سینما لقب گرفت.

«ساعت ۵ عصر» مهران مدیری هم دیگر فیلمی بود که توانست در نیمه اول امسال مخاطبان زیادی را به سینما بکشاند و میلیاردی بفروشد.

همان طور که انتظار می‌رفت در نیمه اول امسال فیلم‌های طنز و طنز اجتماعی در صدر جدول فروش فیلم قرار گرفتند و از میان فیلم‌های با سبک دیگر «ماجرای نیمروز» و «رگ خواب» موفق‌تر بودند و بیشتر دیده شدند.

اگر به فهرست فیلم هایی که قرار داد اکرانشان ثبت شده و به زودی اکران می‌شوند و فیلم هایی که در نوبت اکران قرار دارند نگاهی بیاندازیم خواهیم دید که سایر فیلم‌ها قابلیت کشاندن بیننده زیاد به سینما را ندارند و در نیمه دوم امسال کفگیر سینما به ته دیگ خواهد خورد و این را از صحبت‌های رئیس کانون پخش کنندگان سینما هم می‌توان فهمید.

علی سرتیپی، در این باره گفت: متأسفانه باید اعلام کنم ۶ ماه دوم سال وضع سینمای ایران به لحاظ فروش هرگز قابل مقایسه با وضع فروش در ۶ ماه اول سال نیست، زیرا فیلم‌هایی که برای ۶ ماه دوم سال باقی مانده توان و ظرفیت لازم برای جذب مخاطب به سینما را نخواهند داشت. 

وی افزود: متأسفانه من به عنوان رئیس کانون پخش‌کنندگان سینمای ایران وضعیت قرمز را برای سینما به لحاظ فروش در ۶ ماه دوم امسال اعلام می‌کنم.

سرتیپی ادامه داد: در جشنواره فیلم فجر شاهد آثار اجتماعی زیادی بودیم که برآورد یک سال کار و تلاش سینماگران در این عرصه بود، اما متأسفانه این آثار به علت نزدیک بودن به شرایط جامعه و پررنگ بودن رئالیزم در سینمای اجتماعی توان جذب مخاطب گسترده را ندارد و هیچ نهادی هم نیست که برای اکران فیلم‌ها به درستی برنامه‌ریزی کند و پیشنهاد مناسب به تهیه‌کنندگان بدهد تا در طول سال شاهد رونق سینما باشیم. با شرایط فعلی تمام تخم‌مرغ‌ها را در سبد ۶ ماه اول سال قرار دادیم و در ۶ ماه دوم نمی‌توانیم با فیلم‌های موجود، مخاطب را به درستی جذب کنیم.

نکته قابل تأمل دیگر این است که حتی فیلم هایی هم که در صدر جدول فروش هستند از نظر قصه و ساختار قابل دفاع نیستند و مخاطبان به علت طنز بودن و نبودن فیلم با کیفیت به آن‌ها پناه آورده اند.

شاید همین مسأله بهانه‌ای باشد که اهالی سینما در فرمولی که خواسته یا ناخواسته در دستور کار قرار داده اند قدری بازنگری و تغییر ایجاد کنند زیرا تولید فیلم‌های طنز سطحی بدون هیچ پیامی با وجود اینکه می‌تواند به اقتصاد سینما کمک کند در دراز مدت دستاورد خوبی برای سیر تکاملی این سبک از سینما ندارد و همچنین ساخت فیلم‌های اجتماعی واقع گرایانه یا فرا واقع گرایانه که درصد بالایی از تلخی و سیاهی را به نمایش می‌گذارد، خوشایند مخاطب ایرانی نیست و برای سینمای ملی سودی ندارد.