ترامپ و ناتو؛ یک بستر و دو رؤیا

«دونالد ترامپ» بار دیگر اتهاماتش را علیه کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی «ناتو» در بروکسل حول پرداخت نکردن سهم دفاعی و نظامی این کشورها تکرار و تاکید کرد که اکثر اعضای ناتو  دو درصد تولید ناخالص داخلی شان را به بخش نظامی و دفاعی اختصاص نداده‌اند.

این در حالی است که اساساً پرداخت کمک‌های مالی به ناتو «داوطلبانه» است اما ترامپ در سخنرانی غیرمنتظره‌اش در نشست سالانه کشورهای عضو ناتو در بروکسل مدعی شد که 23 کشور از 28 کشور عضو ناتو هنوز سهم تعیین شده خود را پرداخت نکرده‌اند و این مسئله موجب شده که اکثر اعضای ناتو، حجم عظیمی پول به آمریکا و سازمان خود بدهکار باشند.

در این باره به گفته ترامپ، ناتو در سال 2016 با کسری بودجه 119 میلیارد دلاری مواجه شده است که دلیل این امر، عدم پایبندی اعضای این ائتلاف به پرداخت نکردن سهمیه مالی خود به این بلوک نظامی است.

در این شرایط که سایه حملات تروریستی اخیر منچستر بر نشست سالانه ناتو سنگینی می‌کرد و نگرانی‌ها از تهدیدات امنیتی بر فضای بروکسل  حاکم شده، ترامپ در بروکسل با لحنی هشدار آمیز متحدان اروپایی خود را مورد خطاب قرار داد و مدعی شد که آنها به انداره کافی برای توان بازدارندگی هزینه نمی‌کنند. 

به سخنی دقیق‌تر، ترامپ با دستمایه قرر دادن حملات تروریستی اخیر داعش و در واقع بزرگ‌نمایی تهدیدات کوشید اروپایی‌ها را به پرداخت پول به آمریکا تحت عنوان سهم کمک‌های مالی به ناتو تحت فشار گذارد.

البته اینکه ترامپ همانند دوران مبارزات انتخابات ریاست جمهوری خود، اعضای ناتو را به دلیل کوتاهی در اختصاص 2 درصد از تولید ناخالص داخلی به بخش دفاعی و نظامی مورد انتقاد قرار داده، نشان می‌دهد که ناتو با قدمتی بیش از نیم قرن از نظر رئیس‌جمهور تاجر پیشه آمریکا، پیمانی است که موجودیت و کارآمدی آن این روزها تنها بر مبنای معادله‌ی هزینه- فایده سنجیده می‌شود. 

این مسئله زمانی بیشتر رنگ واقعیت به خود می‌گیرد که به اختلاف نظر ترامپ و هم پیمانانش در ناتو درباره روسیه توجه شود.

لذا ترامپ از منظری تجاری به بحران شرق اوکراین و بده بستان با روس‌ها می‌نگرد در حالی که کشورهای عضو ناتو با نگاهی امنیتی افزایش بودجه‌های نظامی خود را عملاً در واکنش به این بحران و پیوستن کریمه به روسیه آغاز کرده‌اند.

البته گویا ترامپ و متحدان اروپایی‌اش به این نتیجه رسیده اند که نبایستی از نقش روسیه غافل شد. در این باره از جمله می توان به سخنان اخیر نخست وزیر ایتالیا اشاره کرد. « پائولو جنتیلونی» در گفتگو با خبرنگاران پس از اجلاس ناتو در بروکسل گفت: «ادامه راه‌کار برقراری روابط بلند مدت با روسیه به نفع ناتو است و ما به برگزاری مذاکرات جدی با مسکو نیاز داریم.»

نخست وزیر ایتالیا پس از اجلاس ناتو، بروکسل را به مقصد شهر تائورمینا ایتالیا؛ محل برگزاری اجلاس گروه هفت کشور صنعتی جهان موسوم به  "گروه هفت" ترک کرد. انتظار می رود موضوع روابط با روسیه در اولویت دستور کار این نشست باشد. مقامات ایتالیا بارها به برقراری روابط با مسکو به عنوان یکی از اولویت های اصلی ریاست این کشور در گروه هفت اشاره کرده اند. 

همچنین بحث پیوستن ناتو به ائتلاف آمریکایی ضدداعش در نشست ناتو خبرساز شده است، «ینس استولتنبرگ» دبیرکل ناتو روز پنجشنبه در کنفرانسی خبری بعد از نشست ناتو در بروکسل اعلام کرد ناتو رسماً به  ائتلاف ضد داعش پیوست اما وی در عین حال تاکید کرد که ناتو در درگیری‌های مستقیم شرکت نخواهد کرد. بر این اساس، مسئله شرکت نکردن ناتو در عملیات‌های رزمی و به سخنی دقیق‌تر نجنگیدن با داعش با بحث پیوستن رسمی این پیمان نظامی به ائتلاف مبارزه با داعش تناسب و همخوانی ندارد.

.....................................................................

مصطفی عبدلی

ترامپ، ناتو، سهمیه مالی، اختلافات، داعش، تهدیدات، روسیه، معامله