عضویت مونته نگرو در ناتو؛ لشکرکشی پشت مرزهای روسیه

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، جمهوری سوسیالیستی یوگسلاوی هم در جریان جنگ‌های یوگسلاوی تجزیه شد (فروپاشی یوگسلاوی) و تنها دو جمهوری صربستان و مونته‌نگرو باقی ماندند که تا سال 2003 با نام جمهوری فدرال یوگسلاوی شناخته می‌شدند. در سال 2003 کشور یوگسلاوی به فدراسیون صربستان و مونته‌نگرو تغییر نام داد. پس از همه پرسی در 3 ژوئن 2006، مونته‌نگرو از صربستان جدا شد و به صورت رسمی اعلام استقلال کرد. 

مونته‌نگرو که به معنای «کوه سیاه» است، در کنار دریای آدریاتیک قرار گرفته و کشورهای همسایه آن همگی از اعضای ناتو یا کشورهایی هستند که تمایل دارند در این سازمان عضو باشند. البته صربستان در این میان مستثنی است زیرا این کشور تصمیم گرفته است از نظر نظامی بی‌طرف باقی بماند.

در این میان آمریکا نسبت به عضویت مونته‌نگرو در ناتو چراغ سبز نشان داد. «دونالد ترامپ» روز سه شنبه (13 آوریل/ 22 فروردین) با امضای سند پیوستن کشور مونته نگرو به «سازمان پیمان آتلانتیک شمالی»- ناتو- مانع بالقوه بر سر عضویت این کشور حوزه بالکان را در این ائتلاف نظامی از میان برداشت. 

سپس پارلمان مونته نگرو در نشست 28 آوریل/ 8 اردیبهشت به‌طور رسمی با پیوستن این کشور کوچک حوزه بالکان به «سازمان پیمان‌آتلانتیک‌شمالی»- ناتو- موافقت کرد. اعضای پارلمان مونته‌نگرو در رأی گیری روز جمعه- با 46 رأی مثبت و بدون رأی منفی- تصویب کردند که این کشور به عنوان بیست و نهمین عضو ناتو به این بلوک نظامی بپیوندند. عضویت مونته نگرو در ناتو، ماه آینده در نشست این سازمان، رسمی خواهد شد.

در حالی پیوستن مونته‌نگرو به ناتو به تصویب پارلمان این کشور رسیده که همین بلوک نظامی ناتو کمتر از 20 سال پیش و در جریان جنگ کوزوو (1999)، این کشور کوچک اروپایی را هدف بمباران خود قرار داد. سؤال اینجاست که چرا پارلمان این کشور با سرپوش گذاشتن بر روی جنایات جنگی ناتو و نادیده گرفتن اعترضات مردمی خواهان پیوستن مونته‌نگرو به این بلوک نظامی شده است؟!

حال که اعتراضات مردمی در مخالفت با عضویت «مونته نگرو» در ناتو بالا گرفته به طوری که معترضان خشمگین پرچم ناتو را هم به آتش کشیده‌اند، به نظر می‌رسد  افزایش حضور نظامی آمریکا و ناتو در حوزه بالکان که در ظاهر با هدف مقابله با روسیه صورت گرفته نه تنها سودی عاید مردم مونته نگرو نکرده بلکه به تنش و درگیری در شبه جزیره بالکان دامن خواهد زد. 

به دیگر سخن در شرایطی که تقابل میان روسیه و ناتو برسر اوکراین روز به روز شدیدتر می‌شود و مسکو تاکید کرده که نمی‌تواند نسبت به تهدیدات واشنگتن و برخی کشورهای اروپایی در خصوص تحریم بیشتر و گسترش ناتو به شرق بی‌تفاوت باقی بماند، پیوستن مونته‌نگرو به ناتو می‌تواند روسیه و آمریکا را به یک درگیری و تقابل خطرناک نزدیک‌تر کند. 

در هر صورت لشکرکشی آمریکا به شرق اروپا و نزدیک شدن به مرزهای روسیه که راهبرد دیرینه تکمیل محاصره و تضعیف دشمن دوره جنگ سرد و رقیب فعلی را دنبال می‌کند، مغایر با ماهیت وجودی ناتو است چراکه ناتو زمانی که در جریان جنگ سرد تشکیل شد، یک ماموریت داشت و آن این‌که از حمله به اروپای غربی توسط اتحاد جماهیر شوروی جلوگیری کند. 

لذا این سازمان باید پس از پایان جنگ سرد منحل می‌شد اما نه تنها منحل نشد بلکه دامنه خود را در شرق اروپا گسترش داد و کشورهای این منطقه را یکی پس از درگیری به عضویت خود درآورد  و موجب شد این منطقه روی آرامش را به خود نبیند.

...............................................

مصطفی عبدلی