فرانس پرس/ چین، محور نشست آتی سران آمریکا و آسه‌آن

به گزارش سرویس بین‌الملل خبرگزاری صدا و سیما، خبرگزاری فرانسه در گزارشی به قلم اندرو بیتی نوشت:

باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه در حالی در ایالت کالیفرنیا پذیرای رهبران ده کشور عضو اتحادیه جنوب شرقی آسیا (آسه‌آن) است که آشکارا تلاش می کند نفوذ فزاینده چین را در منطقه آسیا و اقیانوس آرام مهار کند. نشست اوباما با رهبران ده کشور عضو آسه آن در منطقه رانچو میریج واقع در یکصد و شصت کیلومتری شرق لس‌آنجلس برگزار خواهد شد. سه سال پیش نیز نشست غیررسمی اوباما و همتای چینی اش شی جینپینگ در همین مکان برگزار شد.
از نظر آمریکا، دیدار باراک اوباما با رهبران آسه‌آن فرصت مناسبی است تا واشنگتن پیش از این که باراک اوباما در پایان دوره ریاست جمهوری خود در ژانویه دو هزار و هفده کاخ سفید را ترک کند، استحکام روابط خود را با آسه‌آن نشان دهد. سفرهای آتی رئیس جمهور آمریکا به ویتنام و لائوس که در ماههای آینده برنامه ریزی شده است، با همین هدف و برای ارسال همین پیام صورت خواهد گرفت.
مقامات آمریکایی مدتها بر این عقیده بودند که آسه‌آن یک گروه منطقه ای کوچک و نامتجانس است که قادر نیست نقش مهم و کلیدی در تحولات منطقه و جهان ایفا کند به همین علت کاخ سفید اهمیت چندانی به آن نمی داد. اما باراک اوباما از زمان ورود به کاخ سفید در سال دو هزار و نه، تحکیم روابط با این سازمان منطقه ای را یکی از ارکان طرح چرخش سیاست خارجی آمریکا به طرف آسیا قرار داد و همواره قاطعانه از آن حمایت کرد.
بن رودس، مشاور ریاست جمهوری آمریکا، می گوید :" ده کشور عضو آسه‌آن در مجموع هفتمین قدرت اقتصادی بزرگ جهان را تشکیل می دهند. این سازمان منطقه ای در بطن بسیاری از مسایل مهم و پرونده های امنیتی حساس قرار دارد که امنیت دریایی، مبارزه با تروریسم و مقابله با جرایم سایبری مهمترین آنهاست."
دیپلماتهای آمریکایی تاکید کرده اند که نشست باراک اوباما با سران کشورهای عضو آسه‌آن به هیچ وجه یک نشست "ضدچین" نیست با این حال منابع آمریکایی اذعان کرده اند که چین و مسایل مربوط به این غول بزرگ آسیا محور گفتگوهای نشست رانچو میریج را تشکیل خواهد داد.
ارنست باور Earnest Bower، کارشناس مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی، می گوید :" رئیس جمهور آمریکا تلاش می کند یک فضای راهبردی به وجود آورد که چین را وادار کند قواعد بازی را رعایت کند."
چند کشور عضو آسه‌آن در دریای چین جنوبی که چهارراه راهبردی تجارت جهانی محسوب می شود و از منابع هیدروکربور و ذخایر شیلات فراوانی برخوردار است، اختلافات سرزمینی عمیقی با چین دارند. اقدام چین در احیای برخی اراضی در مجمع الجزایر اسپراتلی واقع در دریای چین جنوبی نگرانی دیگر کشورهای منطقه از قبیل فیلیپین و ویتنام را که ادعای مالکیت بر بخشهایی از این دریا را دارند، برانگیخته و باعث انتقادات شدید دولت آمریکا از سیاست های پکن در این منطقه شده است. چین در سالهای اخیر در این منطقه دست به تحرکات گسترده ای زده و با ایجاد جزیره های کوچک و تبدیل صخره های بزرگ مرجانی به بنادر و باند فرود هواپیما ، زیرساختهای متعددی از این قبیل در آبهای دریای چین جنوبی به وجود آورده است. این اقدامات تنشهای موجود در روابط میان چین با ویتنام، تایوان، فیلیپین، مالزی و برونئی را که نگران توسعه طلبی و زیاده خواهی چین هستند، تشدید کرده است.
دولت آمریکا در مسایل مربوط به اختلافات مرزی و حاکمیت کشورهای این منطقه رسما موضعی خنثی اتخاذ کرده است با این حال مقامات واشنگتن در فرصتهای مختلف پکن را به " نظامی سازی" منطقه به ویژه آبهای دریای چین جنوبی متهم کرده و آشکارا از کشورهای رقیب چین در جنوب شرقی آسیا حمایت کرده اند. واشنگتن به صراحت اعلام کرده که نگران رفتار چین است چرا که این کشور معیارها و استانداردهای بین المللی را رعایت نمی کند و از زور و قدرت خود برای مرعوب کردن کشورهای دیگر منطقه از جمله فیلیپین و ویتنام استفاده می کند. آمریکا ابراز امیدواری کرده است که چین به تلاشهایی که اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا برای حل و فصل مناقشه دریای چین جنوبی انجام می دهد احترام بگذارد و برای به نتیجه رسیدن این تلاشها و ارتقای صلح و ثبات در دریای چین جنوبی و کل منطقه نقشی مثبت ایفا کند.
به گفته مقامات آمریکا، چین در این اواخر سلطه خود را بر جزایر اسپراتلی که چند کشور دیگر منطقه نیز ادعای مالکیت آن را دارند، افزایش داده و با سرعتی بی سابقه اقدام به ساخت جزایر کوچک مصنوعی کرده و با این کار سطوحی را که تحت اشغال خود داشته چهارصد برابر افزایش داده است. مقامات آمریکایی می گویند چین از ژانویه سال دو هزار و چهارده تا کنون با توسل به این روش، هشتصد هکتار دیگر از دریای چین جنوبی را تحت کنترل خود درآورده و سه چهارم از این مساحت را از ژانویه همین امسال در اختیار گرفته است. سرعت و گستردگی اقدامات چین برای تحت کنترل درآوردن مناطق مورد مناقشه در دریای چین جنوبی به طرز چشمگیری بیشتر از تلاش دیگر کشورهای ذیحق در این پرونده است.
به گفته منابع دیپلماتیک، یکی از اهداف مهم نشست روز دوشنبه و سه شنبه اوباما و سران کشورهای عضو آسه‌آن اتخاذ یک موضع مشترک در قبال این مسئله حساس است. دیوان لاهه در ماههای آینده رای خود را درباره مشروعیت ادعاها و مطالبات پکن در دریای چین جنوبی صادر خواهد کرد.
حمایت هماهنگ و قاطع کشورهای عضو آسه‌آن از تصمیم دیوان لاهه ( صرفنظر از این که چه حکمی در این پرونده صادر کند) می تواند فشارهای موجود را بر دولت چین که پیشاپیش این پرونده را فاقد اعتبار حقوقی دانسته و آن را رد کرده است، تشدید خواهد کرد.
ارنست باور می گوید:" کشورهای رقیب چین در این پرونده امیدوار هستند که با صدور رای دیوان لاهه، پکن در نهایت احساس کند بیش از پیش در این پرونده منزوی شده است و به همین علت مجبور شود با تغییر رویکرد خود به گونه ای رفتار کند تا برای جامعه جهانی این تصور ایجاد نشود که چین کشوری طردشده و منفور است که حقوق بین المللی را زیر پا می گذارد.
در عین حال چینی‌ها نیز بیکار ننشسته و برای این که در این پرونده بیش از این در تنگنا قرار نگیرند، پشت پرده رایزنیهای فشرده ای را با برخی کشورها انجام می دهند. در همین راستا مقامات پکن به شدت تلاش می کنند حمایت کشورهایی مثل کامبوج و لائوس را که با پکن اختلافات سرزمینی ندارند، جلب کنند.
صرفنظر از این که سران آمریکا و آسه‌آن در پایان نشست مشترک خود در کالیفرنیا احتمالا بیانیه مشترکی را منتشر خواهند کرد، مقامات کاخ سفید به خوبی می دانند که این دیدار پیش از هر چیز جنبه نمادین دارد.
بن رودس تاکید کرد:" ما قصد داریم با استفاده از این فرصت، یک بار دیگر این پیام را برای همه کشورهای آسیا و اقیانوس آرام ارسال کنیم که آمریکا در سالها و دهه‌های آینده نیز با حضور در میز مذاکرات در روند حل و فصل مسایل این منطقه شرکت خواهد کرد."